«Υπάρχουν προοπτικές στην άσκηση του επαγγέλματος του μηχανικού;
Η περίπτωση των Αρχιτεκτόνων Μηχανικών».
“Πάντα υπάρχει προοπτική”
Να ευχαριστήσω τους συνδιοργανωτές και να συγχαρώ το ΙΕΚΕΜ ΤΕΕ και τον πρόεδρό του τον Γιάννη τον Αλαβάνο για την πρωτοβουλία της οργάνωσης αυτής της εσπερίδας.
Ξεκινώντας, την τοποθέτησή μου, να σας πω ότι απέσπασα επιλεκτικά, 3 από τους
βασικούς σκοπούς στα καταστατικά των φορέων που συνδιοργανώνουν αυτή την
εσπερίδα, και σας τους διαβάζω,
1.Πρόγραμμα σπουδών που οξύνει τις αισθήσεις και το πνεύμα, ώστε να
μπορούν να ανταποκρίνονται ολοκληρωμένα στις εξελίξεις των αρχιτεκτονικών
ιδεών.
2.Επίδειξη ενεργούς αλληλεγγύης στην επαγγελματική και επιστημονική τους
δραστηριότητα.
3.Η κάθε είδους υποστήριξη σε επίπεδο γνώσεων των μηχανικών, ώστε να
ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Σας διάβασα αυτά τα αποσπάσματα ώστε να κατανοήσουμε πλήρως όλοι μας τη
δυναμική που μπορεί να έχει η συνεργασία και ο συντονισμός αυτών των 3 φορέων,
σε επίπεδο διάλογου καθώς επίσης σε επίπεδο κατάθεσης συγκεκριμένων ιδεών και
δράσεων με σκοπό την προετοιμασία, τη στήριξη και την επιμόρφωση των
αρχιτεκτόνων όχι μόνο σε αυτή τη δύσκολη περίοδο αλλά σε μια μόνιμη βάση,
συνεχούς στήριξης του κλάδου.
Προκειμένου να οργανωθεί η συγκεκριμένη εσπερίδα στήθηκε ένας κορμός
ερωτήσεων και προβληματισμών.
1. Θα μπορέσει η Ελλάδα να βγει από την κρίση αν δεν αλλάξει πολιτικές??
2. Θα καταφέρει να αξιοποιήσει το επιστημονικό της δυναμικό ??
3. Αποτελεί λύση σήμερα, η εξωστρέφεια;
4. Ποιες είναι σήμερα οι προοπτικές απασχόλησης των αρχιτεκτόνων μηχανικών εν
μέσω κρίσης;
Προσπαθώντας λοιπόν να απαντήσω σε όλα αυτά τα εύλογα ερωτήματα που τίθενται
καταρχήν από τους συναδέλφους και έπειτα από τους ίδιους τους αρμόδιους φορείς,
σκέφτηκα ότι μάλλον θα έπρεπε πρώτα να αναλογιστούμε όλοι μαζί, ποιά από αυτά
τα ερωτήματα εξετάστηκαν τη χρονική περίοδο που έπρεπε, σε πόσα πήραμε
επίσημη θέση, σε ποιά θέματα κατατέθηκαν έγκαιρα συγκεκριμένες προτάσεις, και
τελικά ποιός είναι ο τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος έστω και την ύστατη
στιγμή.
Σήμερα πιστεύω ότι η απάντηση βρίσκεται στο συντονισμό δυνάμεων, στην έγκαιρη
πληροφόρηση και στην άμεση αντίδραση.
Σε πολλές από τις τοποθετήσεις μου τον τελευταίο καιρό, προσωπικές και θεσμικές,
συνηθίζω να ξεκινώ με την αρχική παράγραφο του ψηφισμένου προγραμματισμού
δράσεων του ΣΑΔΑΣ –Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων, και αυτό γιατί αποτελεί
μια πραγματικότητα, μια καταγραφή και διαπίστωση που πρόεκυψε μετά από
ανταλλαγή απόψεων και ζύμωση ιδεών όχι αβίαστα, πράγμα που σημαίνει ότι δεν
είναι ένα τυπικό κείμενο αλλά μια ουσιαστική πρόταση που έχει δυνατότητες
υλοποίησης.
Στο πρωτόγνωρα δυσμενές περιβάλλον που δημιουργεί:
· η ύφεση στην οικονομία και η επίπτωσή της στον κλάδο μας (μείωση μισθών
και εισοδημάτων, υποαπασχόληση, ανεργία και ανέχεια μεγάλου αριθμού
συναδέλφων, συρρίκνωση των αρχιτεκτονικών γραφείων κλπ.),
· η πρωτοφανής κατάργηση των διασφαλίσεων και κατακτήσεων στα
εργασιακά, επαγγελματικά, ασφαλιστικά και φορολογικά θέματα, καθώς και
· η επιχειρούμενη, εκ βάθρων αναδιάρθρωση και αναδιοργάνωση του συνόλου
σχεδόν του θεσμικού πλαισίου της κείμενης νομοθεσίας που μας αφορά, σε
εποχή μάλιστα έντονης κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής αναταραχής, με
μια,βεβιασμένη και πρόχειρη απάντηση στα χρόνια αιτήματα του κλάδου μας και
τη ριζική αλλαγή του τοπίου άσκησης του επαγγέλματος,
εμείς οι αρχιτέκτονες,
θεωρούμε ότι αποτελεί μονόδρομο η συλλογική αντιμετώπιση των προβλημάτων
μας, με συσπείρωση στα συλλογικά όργανα και με πρακτική ενδυνάμωση της
αλληλεγγύης μεταξύ μας.
Σε μια τέτοια λοιπόν περίοδο σαν αυτή που ζούμε τα τελευταία χρόνια, βίαιης
ανατροπής όλων αυτών που θεωρούσαμε ως δεδομένα, εμείς τι κάναμε, που
ήμασταν, και πως αντιδράσαμε ??
Νομίζω ότι μάλλον καθυστερήσαμε, πολλές φορές αποφύγαμε να πάρουμε θέση και
συνήθως οι προτάσεις μας ήταν γενικόλογες ή αόριστες.
Σήμερα λοιπόν, τα περισσότερα από όσα θεωρούσαμε δεδομένα, για να μην πω όλα
έχουν καταρρεύσει.
Είναι μια πραγματικότητα, δεν πρέπει όμως να θεωρήσουμε ότι είναι μια
πραγματικότητα μη αναστρέψιμη.
Η αναγκαιότητα των μηχανικών για την ανάπτυξη.
Σήμερα είναι απαραίτητο, για μια ακόμη φορά να επισημάνουμε τον σημαντικό ρόλο
των μηχανικών, σαν βασικό και απαραίτητο συντελεστή της αναπτυξιακής πορείας
της οικονομίας της χώρας.
Καθώς επίσης πρέπει να επισημάνουμε τον ρόλο του μηχανικού στην ανάδειξη της
καινοτομίας η οποία αποτελεί πρωταρχικό εργαλείο για την έξοδο από την κρίση.
Είναι δεδομένο ότι η ανάπτυξη της χώρας δεν μπορεί να συντελεστεί χωρίς την
εκτέλεση μιας σειράς από έργα, (οποιασδήποτε κλίμακας, μεγάλα, μεσαία ή μικρά).
Τα έργα αυτά θα δημιουργήσουν προϋποθέσεις για ανταγωνιστική παραγωγή και
προσφορά υπηρεσιών με στόχο να προσελκύσουν επενδύσεις. Όλοι γνωρίζουμε ότι
στις παραγωγικές δυνάμεις πρωταγωνιστικό ρόλο παίζουν οι μηχανικοί, μια μεγάλη
τάξη ενεργού δυναμικού με υψηλού επιπέδου εκπαίδευση και κατάρτιση,
προσανατολισμένη στη σχεδίαση, οργάνωση, υλοποίηση και συντήρηση έργων.
Αυτοί οι μηχανικοί λοιπόν, που σήμερα αποτελούν ένα τεράστιο ανθρώπινο δυναμικό
120.000 περίπου ατόμων, πρέπει να τεθούν επικεφαλείς στην εκπόνηση και την
εκτέλεση των αναπτυξιακών αυτών σχεδίων.
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αφήσουμε τους νέους να φύγουν στο εξωτερικό
πόσο μάλλον να τους ωθούμε με τα λόγια και τις πράξεις μας.
Ποια είναι η απασχόληση των αρχιτεκτόνων μηχανικών εν μέσω κρίσης.
Έλλειψη ρευστότητας, αδυναμία χρηματοδότησης, ακόμα και των μικρών ιδιωτικών
έργων, γενικότερη έλλειψη κατασκευαστικής δραστηριότητας.
Τι βιώνουν σήμερα ??
Προσπάθεια εξορθολογισμού του πολεοδομικού νομοθετικού πλαισίου, που μέχρι
στιγμής έχει οδηγήσει όλους τους μηχανικούς σε πλήρη σύγχυση, ένα μόνιμο
προβληματισμό σχετικά με τα επαγγελματικά δικαιώματα, έλλειψη δεοντολογίας,
αθέμιτος ανταγωνισμός, έλλειψη ελέγχου στην ποιότητα παροχής των υπηρεσιών,
και τελικά προβλήματα επαγγελματικής επιβίωσης.
Από την άλλη το αντικείμενο της μελέτης έχει συρρικνωθεί, και μιλάμε πλέον μόνο για
ταχτοποιήσεις, νομιμοποιήσεις, αλλαγές χρήσης, εσωτερικές διαρρυθμίσεις.
Με τι ασχολούνται σήμερα οι Έλληνες αρχιτέκτονες?
Η καταγραφή των αυθαιρέτων, η νομιμοποίηση των παρανομιών, τα ενεργειακά
πιστοποιητικά, δυστυχώς είναι σήμερα το αντικείμενο ενασχόλησης του αρχιτέκτονα.
Δεν μπορεί όμως να είναι αυτό ή τουλάχιστον δεν μπορεί να είναι το πρωταρχικό.
Κατανοώ το πρόβλημα, που βιώνουν στο σύνολό τους οι μηχανικοί της χώρας και οι
αρχιτέκτονες ειδικότερα με τη συρρίκνωση του αντικειμένου. Όμως δεν πρέπει να
χάσουμε τον προσανατολισμό μας.
Ποιες προτάσεις διατυπώνονται στην Ελλάδα και διεθνώς.
Στην τελευταία Γενική Συνέλευση του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου Αρχιτεκτόνων (ACE),
το Νοέμβριο του 2012, διατυπώθηκαν από την πλειοψηφία των εκπροσώπων των
χωρών που συμμετείχαν οι παρακάτω θέσεις και προβληματισμοί, οι οποίοι εμμέσως
οδηγούν και σε προτάσεις.
1. Η επιτυχία των αρχιτεκτόνων είναι να μπορούν να είναι σε όλα τέλειοι, πράγμα το
οποίο σημαίνει συνεχιζόμενη επιμόρφωση σε όλους τους τομείς (Αγγλία) .
2. Οι αρχιτέκτονες πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν είμαστε θεοί, οφείλουμε να
συνεχίσουμε την εκπαίδευσή μας και την ενημέρωση (Κροατία).
3. Είναι απαραίτητη η εξειδίκευση σε τομείς ανακαίνισης, αποκατάστασης,
ενεργειακής αναβάθμισης, στο πλαίσιο της συνεργασίας των ειδικοτήτων, υπάρχει
πλήρης ανάγκη εξειδίκευσης προσόντων (Γερμανία).
4. Οι αρχιτέκτονες πρέπει να είναι δίπλα στην κοινωνία, και να την βοηθήσουν να
κατανοήσει την αναγκαιότητα και την ποιότητα της εργασίας του αρχιτέκτονα
(Ιρλανδία).
5. Πρέπει να γίνει συνείδηση σε κάθε πελάτη ότι ο σύμβουλος κάθε κατασκευαστικού
έργου, πρέπει να είναι ο αρχιτέκτονας.
Επίσης,
6. Θα πρέπει να θεσμοθετηθεί ο όρος ασφάλεια του έργου του αρχιτέκτονα / δηλαδή
της μελέτης, και να δημιουργηθεί μια κοινή ευρωπαϊκή πλατφόρμα για αυτό.
7. Σε πολλές χώρες παρόλο που αυξάνεται η ανοικοδόμηση υπάρχει πτώση των
μισθών και γενικότερα των απολαβών των αρχιτεκτόνων (Γαλλία).
Παρουσιάζεται μια πτώση στη ζήτηση αρχιτεκτόνων (Ιρλανδία).
Υπάρχουν πιθανοί λόγοι που εξηγούν το φαινόμενο μείωσης μισθών και γενικότερα
απολαβών των αρχιτεκτόνων. Ο ένας είναι η γενικότερη οικονομική κρίση, ο
δεύτερος ο αριθμός των αρχιτεκτόνων κάθε χώρας (Ισπανία).
Πριν από περίπου 6 μήνες διεξήχθη μια έρευνα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την
κατάσταση των αρχιτεκτόνων και του επαγγέλματος, υπήρξαν αρκετά στοιχεία,
δυστυχώς όμως δεν έχουμε στοιχεία σχετικά με τις σχολές και τους φοιτητές
αρχιτεκτονικής.
Από την έρευνα βγήκαν τα εξής αποτελέσματα:
Α. Γενικά υπάρχουν μικρές διαφορές μεταξύ της κατάστασης που επικρατεί στις
χώρες της Ευρώπης.
Β. Οι αρχιτέκτονες είναι πανταχού παρόντες σε ότι έχει να κάνει με σχεδιασμό, έχουν
ιδιαίτερη σχέση και παρουσία σε μεγάλο αριθμό φάσεων της κατασκευής των έργων
που μελετούν, και είναι ενήμεροι για έναν μεγάλο αριθμό πρόσθετων υπηρεσιών που
μπορούν να προσφέρουν.
Γ. Οι πιο αξιοσημείωτες διαφοροποιήσεις μπορούν να αποδοθούν σε εθνικές
νομοθεσίες και στον τρόπο που ασκείται το επάγγελμα, δηλαδή των δικαιωμάτων
που έχουν οι αρχιτέκτονες αλλά και του αποκλεισμού τους από ορισμένα καθήκοντα.
Αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις για τη δομή της εσωτερικής αγοράς στην Ευρώπη
και ανοίγει ερωτήσεις σχετικά με τα καθήκοντα και τις ευθύνες που πελάτες και η
κοινωνία θέλουν να εμπιστευτούν, και εκείνες που οι αρχιτέκτονες είναι έτοιμοι να
αναλάβουν.
Αποδεικνύεται λοιπόν ότι το θέμα είναι γενικό, η κρίση έχει επηρεάσει μεγαλύτερο
ποσοστό από αυτό που ίσως φανταζόμασταν. Πιθανότατα στη χώρα μας να είμαστε
ακόμα στο στάδιο καταγραφής και αξιολόγησης του προβλήματος ενώ η υπόλοιπη
Ευρώπη έχει ήδη λάβει κάποια μέτρα αντιμετώπισης. Δυστυχώς δεν έχουμε κάποια
επίσημη πληροφόρηση γι’ αυτό.
Σε αυτό το σημείο, να τονίσω την αναγκαιότητα της συμμετοχής και εκπροσώπησης
των φορέων στις διεθνείς οργανώσεις. Πράγμα το οποίο είναι πλέον αδύνατο λόγω
των απαιτούμενων περικοπών στις οποίες έχουμε όλοι προχωρήσει, πρώτα οι
σύλλογοι αλλά και το ΤΕΕ.
Τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη χώρα.
Από όσο όλοι γνωρίζουμε έχουν ξεκινήσει την υλοποίησή τους διάφορα
μεγαλεπήβολα σχέδια, υπάρχουν ακόμα αρκετά έτοιμα που περιμένουν το πράσινο
φως, και άλλα που ακόμα μελετούνται.
Υπάρχουν ακόμη και άνθρωποι, σχήματα και χώρες, που ενδιαφέρονται για
επενδύσεις, για αξιοποίηση…
Άρα είναι δεδομένο ότι
Αρχιτεκτονική υπάρχει και θα παράγεται, δεν μπορεί να πάψει να υφίσταται, το θέμα
είναι από ποιους και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Σε μια χώρα που θα δοθεί η ευκαιρία κατασκευής μεγάλων έργων, στα
μητροπολιτικά κέντρα αλλά και στην περιφέρεια, ανάπλασης και διαμόρφωσης των
δημοσίων χώρων, ανακαίνισης και αναβάθμισης με στόχο την αξιοποίηση του
υφιστάμενου κτηριακού αποθέματος, οι αρχιτέκτονες δεν μπορούν να απέχουν
Τα μεγάλα έργα θα προχωρήσουν και θα υλοποιηθούν, το θέμα είναι ποιος θα τα
μελετήσει ??
Τα χρήματα για την κατασκευή θα βρεθούν και θα κατατεθούν, το θέμα είναι ποιος θα
τα διαχειριστεί με ποιο τρόπο και ποιος θα πληρωθεί από αυτά ???
Σήμερα θεωρούμε ότι οι αρχιτέκτονες έχουν χάσει τη δυνατότητα να μελετήσουν και
να δημιουργήσουν, ότι δεν έχουν αντικείμενο να απασχοληθούν. Λάθος, έχουμε οι
ίδιοι αποδεχτεί ότι δεν υπάρχει ρόλος για εμάς σε αυτά τα έργα που θα γίνουν.
Πρέπει να ψάξουμε και να κατανοήσουμε πλήρως όλο το φάσμα των μελετών και
εργασιών που θα προκύψουν από τα νέα έργα.
Οι αναπλάσεις των κέντρων και οι διαμορφώσεις των δημόσιων χώρων, η
βιοκλιματική αρχιτεκτονική, ο ενεργειακός εκσυγχρονισμός των κτηρίων και ο
σχεδιασμός νέων με χαμηλή ενεργειακή κατανάλωση, και τέλος η προβολή και η
αξιοποίηση της αρχιτεκτονικής κληρονομίας, όλα αυτά δεν μπορούν να μελετηθούν
και να υλοποιηθούν χωρίς τους αρχιτέκτονες.
Όλα αυτά πρέπει να τα διεκδικήσουμε, γιατί είναι αντικείμενο της επιστήμης μας.
Να τα διεκδικήσουμε, σε ένα πλαίσιο συνέργειας με τις άλλες ειδικότητες των
μηχανικών που διεπιστημονικά ολοκληρώνουν τα έργα.
Δεν πρέπει να φοβόμαστε την εξειδίκευση, να αρνούμαστε την πιστοποίηση, δεν
πρέπει να γυρνάμε την πλάτη στις νέες τεχνολογίες, δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε
τις ιδιωτικές πρωτοβουλίες με καχυποψία.
Η ιδιωτική πρωτοβουλία, στην αξιοποίηση του ιδιωτικού αλλά και, δημόσιου πολλές
φορές χώρου, στα πλαίσια της ανάπτυξης και της οικονομικής ανάκαμψης είναι
θεμιτές, το ουσιαστικό είναι μέσα από αυτές να στηρίξεις τους ανθρώπους, να δώσεις
λύσεις στις πραγματικές ανάγκες, να απαντήσεις στους προβληματισμούς της
κοινωνίας και τελικά να παραχθεί αξιόλογο έργο που θα παραμείνει, προσδίδοντας
υπεραξία στην ίδια τη χώρα
Η προοπτική υπάρχει, και είναι η διεκδίκηση των αρχιτεκτόνων της χώρας στην
ενασχόληση τους με όλα τα έργα (ανεξαρτήτως κλίμακας) που θα
πραγματοποιηθούν στο άμεσο μέλλον.
Μέχρι να ανακάμψει οικονομικά η χώρα, δηλαδή οι ίδιοι οι πολίτες της και να δοθεί εκ
νέου η δυνατότητα στην ανέγερση και κατασκευή ιδιωτικών έργων, τα οποία
απασχολούσαν στη πλειοψηφία τους μηχανικούς τα τελευταία χρόνια, πρέπει να
βρεθεί τρόπος στήριξης αυτού του επιστημονικού δυναμικού.
Μια χώρα λοιπόν που σέβεται την κοινωνική της πολιτική, και θέλει να προστατέψει
τους πολίτες της, μια χώρα που θέλει να δώσει διεξόδους και αντικείμενο
απασχόλησης στους νέους της και που τελικά αναγνωρίζει το επιστημονικό της
δυναμικό (για το όποιο καυχιέται στο εξωτερικό) Δυνατά «χαρτιά» για την ελληνική
οικονομία η ύπαρξη πολύ καλά εκπαιδευμένων και αποτελεσματικών
μηχανικών διαβάζουμε σε πρόσφατα δημοσιεύματα.(η Ελλάδα κατατάσσεται στην 6η θέση
με βάση αυτό το κριτήριο), ο τουρισμός (στη 10η θέση), οι εξαγωγές (στην 19η θέση) (στην 5η θέση).,
δεν παραδίδει το μελετητικό και κατασκευαστικό έργο, σε ξένους μηχανικούς και
εταιρείες αλλά χρησιμοποιεί και δίνει δυνατότητες στο δικό της δυναμικό.
Δυστυχώς μέχρι στιγμής η πολιτεία δεν έχει πείσει, ότι έχει εξαντλήσει το περιθώριο
στην «εύρεση» ή «δημιουργία» των κατάλληλων εργαλείων.....
Παρόλο που γίνονται σοβαρές προσπάθειες εξυγίανσης, ο τρόπος και ο χρόνος δεν
δείχνουν να είναι σύμμαχοι στην ανάπτυξη. Θεωρώ ότι υπάρχουν ακόμη μεγάλες
δυνατότητες απορρόφησης του ανθρώπινου δυναμικού των αρχιτεκτόνων της
χώρας.
Προγράμματα σπουδών.
Από την άλλη τα προγράμματα σπουδών, χρειάζονται μια νέα αξιολόγηση και έναν
προσανατολισμό σύμφωνα με τις νέες ανάγκες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι
απομακρυνόμαστε από την αρχιτεκτονική και τη βασική ιδέα της σύνθεσης, δηλαδή
τη δημιουργία, μια δημιουργία στον χρόνο, μια παρέμβαση στον χώρο.
Η βασική ιδέα είναι πάντα η ίδια, αυτός είναι ο στόχος, δεν αλλάζει, αυτό που μπορεί
και πρέπει να αλλάζει, κατά περίπτωση και κατά περιόδους είναι τα εργαλεία, τα
οποία βέβαια πρέπει να βασίζονται πάντα στις ανάγκες και τις επιθυμίες των
ανθρώπων.
Ερευνητικά προγράμματα. Τα ερευνητικά προγράμματα με τη μορφή που θα έπρεπε
να έχουν, δηλαδή τη διαμόρφωση μιας πλατφόρμας πληροφοριών πάνω στην οποία
θα πατήσει μια πρόταση ή μια μελέτη, είναι απαραίτητα. Στη δεδομένη δε χρονική
περίοδο, μπορούν να δώσουν αντικείμενο εργασίας σε ένα μεγάλο αριθμό
αρχιτεκτόνων (αν και εφόσον διευρυνθεί ο κύκλος αυτών που ασχολούνται) και
συγχρόνως να αποτελέσουν εργαλείο για τη μελέτη και υλοποίηση μεγάλων έργων.
Θεωρώ ότι η πολιτεία θα έπρεπε να έχει εξασφαλισμένα κονδύλια για τη
χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων, και όχι να τα ψάχνει στην ιδιωτική
πρωτοβουλία.
Άρα αυτό που χρειαζόμαστε άμεσα είναι,
Νέα εργαλεία, γρήγορες και αποτελεσματικές κινήσεις, αξιοποίηση του δυναμικού της
χώρας.
Με βασικές προϋποθέσεις,
Διαφανείς διαδικασίες, σεβασμός στους θεσμούς και τους αρμόδιους φορείς,
συνέργεια ειδικοτήτων, έλεγχος και ασφάλεια στην κατασκευή των έργων.
Πως θα αντιμετωπίσουμε την κρίση και θα ανοίξουμε δρόμο για την προοπτική
που σίγουρα υπάρχει.
Χρειάζεται λοιπόν μια ολοκληρωμένη νέα αντιμετώπιση και θεώρηση των
πραγμάτων. Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι δεν είναι η ποσότητα που προσδίδει
αξία, αλλά η ποιότητα, η οποία μπορεί να διασφαλιστεί,
1. Με τον εμπλουτισμό στα προγράμματα σπουδών των φοιτητών της αρχιτεκτονικής
και με την συνεχιζόμενη εκπαίδευση των ανεξαρτήτου ηλικίας επαγγελματιών.
Με την ανάγκη εξειδίκευσης σε νέους τομείς και τεχνολογίες αλλά πολλές φορές και
την ανάγκη πιστοποίησης της γνώσης αυτής.
2. Με εξορθολογισμό της νομοθεσίας και διαφανείς διαδικασίες.
3. Με την αξιοποίηση του δυναμικού των Ελλήνων αρχιτεκτόνων, σε όλα τα έργα
δημόσια και ιδιωτικά που θα δρομολογηθούν στα πλαίσια της ανάπτυξης και
οικονομικής ανάκαμψης της χώρας.
Άρα στόχος των αρχιτεκτόνων είναι να αποδείξουν άμεσα ότι είναι σε θέση να
μελετήσουν όλα αυτά τα μεγάλα, δημόσια και ιδιωτικά έργα που θα υλοποιηθούν τα
επόμενα χρόνια και ευθύνη και υποχρέωση της πολιτείας να τους δώσει τη
δυνατότητα να πάρουν μέρος σε αυτά.
Έτσι θα παραχθεί αρχιτεκτονική υψηλού επιπέδου, από Έλληνες αρχιτέκτονες.
Θα ανοίξει ένα μεγάλο κεφάλαιο και αντικείμενο μελέτης στη χώρα. Δημιουργώντας
έτσι ευκαιρίες και αποτρέποντας τους νέους από την ανάγκη αλλαγής εργασιακού
περιβάλλοντος.
Ο αρχιτέκτονας δεν είναι πολιτικός, μπορεί όμως να ασκήσει πολιτική. Είναι
υποχρέωσή μας να προβληματιζόμαστε από τη σημερινή κατάσταση που βιώνουμε
και το έργο μας και οι προτάσεις να βασίζονται στις πραγματικές ανάγκες των
ανθρώπων.
Ο αρχιτέκτονας είναι ο πλέον αρμόδιος να παρατηρήσει τη μορφή της πόλης και την
τρέχουσα κατάσταση και να κατανοήσει τα αίτια που οδήγησαν σε αυτό το
αποτέλεσμα. Μπορεί να κάνει προτάσεις, να εισηγηθεί τρόπους αντιμετώπισης και
τελικά, μέσα από ένα λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο, να δώσει λύσεις.
Υπό αυτήν την έννοια, ο ρόλος των αρχιτεκτόνων και κατ’ επέκταση του έργου τους
μέσα στην κρίση, είναι να οδηγήσουν την κοινωνία σε διέξοδο προτείνοντας
προοπτικές ανάπτυξης.
Τότε θα δούμε την προοπτική.
Γιατί προοπτική υπάρχει πάντα.
Και όταν υπάρχει βούληση είναι βέβαιο ότι θα βρεθεί ο τρόπος.
Η περίπτωση των Αρχιτεκτόνων Μηχανικών».
“Πάντα υπάρχει προοπτική”
Να ευχαριστήσω τους συνδιοργανωτές και να συγχαρώ το ΙΕΚΕΜ ΤΕΕ και τον πρόεδρό του τον Γιάννη τον Αλαβάνο για την πρωτοβουλία της οργάνωσης αυτής της εσπερίδας.
Ξεκινώντας, την τοποθέτησή μου, να σας πω ότι απέσπασα επιλεκτικά, 3 από τους
βασικούς σκοπούς στα καταστατικά των φορέων που συνδιοργανώνουν αυτή την
εσπερίδα, και σας τους διαβάζω,
1.Πρόγραμμα σπουδών που οξύνει τις αισθήσεις και το πνεύμα, ώστε να
μπορούν να ανταποκρίνονται ολοκληρωμένα στις εξελίξεις των αρχιτεκτονικών
ιδεών.
2.Επίδειξη ενεργούς αλληλεγγύης στην επαγγελματική και επιστημονική τους
δραστηριότητα.
3.Η κάθε είδους υποστήριξη σε επίπεδο γνώσεων των μηχανικών, ώστε να
ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Σας διάβασα αυτά τα αποσπάσματα ώστε να κατανοήσουμε πλήρως όλοι μας τη
δυναμική που μπορεί να έχει η συνεργασία και ο συντονισμός αυτών των 3 φορέων,
σε επίπεδο διάλογου καθώς επίσης σε επίπεδο κατάθεσης συγκεκριμένων ιδεών και
δράσεων με σκοπό την προετοιμασία, τη στήριξη και την επιμόρφωση των
αρχιτεκτόνων όχι μόνο σε αυτή τη δύσκολη περίοδο αλλά σε μια μόνιμη βάση,
συνεχούς στήριξης του κλάδου.
Προκειμένου να οργανωθεί η συγκεκριμένη εσπερίδα στήθηκε ένας κορμός
ερωτήσεων και προβληματισμών.
1. Θα μπορέσει η Ελλάδα να βγει από την κρίση αν δεν αλλάξει πολιτικές??
2. Θα καταφέρει να αξιοποιήσει το επιστημονικό της δυναμικό ??
3. Αποτελεί λύση σήμερα, η εξωστρέφεια;
4. Ποιες είναι σήμερα οι προοπτικές απασχόλησης των αρχιτεκτόνων μηχανικών εν
μέσω κρίσης;
Προσπαθώντας λοιπόν να απαντήσω σε όλα αυτά τα εύλογα ερωτήματα που τίθενται
καταρχήν από τους συναδέλφους και έπειτα από τους ίδιους τους αρμόδιους φορείς,
σκέφτηκα ότι μάλλον θα έπρεπε πρώτα να αναλογιστούμε όλοι μαζί, ποιά από αυτά
τα ερωτήματα εξετάστηκαν τη χρονική περίοδο που έπρεπε, σε πόσα πήραμε
επίσημη θέση, σε ποιά θέματα κατατέθηκαν έγκαιρα συγκεκριμένες προτάσεις, και
τελικά ποιός είναι ο τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος έστω και την ύστατη
στιγμή.
Σήμερα πιστεύω ότι η απάντηση βρίσκεται στο συντονισμό δυνάμεων, στην έγκαιρη
πληροφόρηση και στην άμεση αντίδραση.
Σε πολλές από τις τοποθετήσεις μου τον τελευταίο καιρό, προσωπικές και θεσμικές,
συνηθίζω να ξεκινώ με την αρχική παράγραφο του ψηφισμένου προγραμματισμού
δράσεων του ΣΑΔΑΣ –Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων, και αυτό γιατί αποτελεί
μια πραγματικότητα, μια καταγραφή και διαπίστωση που πρόεκυψε μετά από
ανταλλαγή απόψεων και ζύμωση ιδεών όχι αβίαστα, πράγμα που σημαίνει ότι δεν
είναι ένα τυπικό κείμενο αλλά μια ουσιαστική πρόταση που έχει δυνατότητες
υλοποίησης.
Στο πρωτόγνωρα δυσμενές περιβάλλον που δημιουργεί:
· η ύφεση στην οικονομία και η επίπτωσή της στον κλάδο μας (μείωση μισθών
και εισοδημάτων, υποαπασχόληση, ανεργία και ανέχεια μεγάλου αριθμού
συναδέλφων, συρρίκνωση των αρχιτεκτονικών γραφείων κλπ.),
· η πρωτοφανής κατάργηση των διασφαλίσεων και κατακτήσεων στα
εργασιακά, επαγγελματικά, ασφαλιστικά και φορολογικά θέματα, καθώς και
· η επιχειρούμενη, εκ βάθρων αναδιάρθρωση και αναδιοργάνωση του συνόλου
σχεδόν του θεσμικού πλαισίου της κείμενης νομοθεσίας που μας αφορά, σε
εποχή μάλιστα έντονης κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής αναταραχής, με
μια,βεβιασμένη και πρόχειρη απάντηση στα χρόνια αιτήματα του κλάδου μας και
τη ριζική αλλαγή του τοπίου άσκησης του επαγγέλματος,
εμείς οι αρχιτέκτονες,
θεωρούμε ότι αποτελεί μονόδρομο η συλλογική αντιμετώπιση των προβλημάτων
μας, με συσπείρωση στα συλλογικά όργανα και με πρακτική ενδυνάμωση της
αλληλεγγύης μεταξύ μας.
Σε μια τέτοια λοιπόν περίοδο σαν αυτή που ζούμε τα τελευταία χρόνια, βίαιης
ανατροπής όλων αυτών που θεωρούσαμε ως δεδομένα, εμείς τι κάναμε, που
ήμασταν, και πως αντιδράσαμε ??
Νομίζω ότι μάλλον καθυστερήσαμε, πολλές φορές αποφύγαμε να πάρουμε θέση και
συνήθως οι προτάσεις μας ήταν γενικόλογες ή αόριστες.
Σήμερα λοιπόν, τα περισσότερα από όσα θεωρούσαμε δεδομένα, για να μην πω όλα
έχουν καταρρεύσει.
Είναι μια πραγματικότητα, δεν πρέπει όμως να θεωρήσουμε ότι είναι μια
πραγματικότητα μη αναστρέψιμη.
Η αναγκαιότητα των μηχανικών για την ανάπτυξη.
Σήμερα είναι απαραίτητο, για μια ακόμη φορά να επισημάνουμε τον σημαντικό ρόλο
των μηχανικών, σαν βασικό και απαραίτητο συντελεστή της αναπτυξιακής πορείας
της οικονομίας της χώρας.
Καθώς επίσης πρέπει να επισημάνουμε τον ρόλο του μηχανικού στην ανάδειξη της
καινοτομίας η οποία αποτελεί πρωταρχικό εργαλείο για την έξοδο από την κρίση.
Είναι δεδομένο ότι η ανάπτυξη της χώρας δεν μπορεί να συντελεστεί χωρίς την
εκτέλεση μιας σειράς από έργα, (οποιασδήποτε κλίμακας, μεγάλα, μεσαία ή μικρά).
Τα έργα αυτά θα δημιουργήσουν προϋποθέσεις για ανταγωνιστική παραγωγή και
προσφορά υπηρεσιών με στόχο να προσελκύσουν επενδύσεις. Όλοι γνωρίζουμε ότι
στις παραγωγικές δυνάμεις πρωταγωνιστικό ρόλο παίζουν οι μηχανικοί, μια μεγάλη
τάξη ενεργού δυναμικού με υψηλού επιπέδου εκπαίδευση και κατάρτιση,
προσανατολισμένη στη σχεδίαση, οργάνωση, υλοποίηση και συντήρηση έργων.
Αυτοί οι μηχανικοί λοιπόν, που σήμερα αποτελούν ένα τεράστιο ανθρώπινο δυναμικό
120.000 περίπου ατόμων, πρέπει να τεθούν επικεφαλείς στην εκπόνηση και την
εκτέλεση των αναπτυξιακών αυτών σχεδίων.
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αφήσουμε τους νέους να φύγουν στο εξωτερικό
πόσο μάλλον να τους ωθούμε με τα λόγια και τις πράξεις μας.
Ποια είναι η απασχόληση των αρχιτεκτόνων μηχανικών εν μέσω κρίσης.
Έλλειψη ρευστότητας, αδυναμία χρηματοδότησης, ακόμα και των μικρών ιδιωτικών
έργων, γενικότερη έλλειψη κατασκευαστικής δραστηριότητας.
Τι βιώνουν σήμερα ??
Προσπάθεια εξορθολογισμού του πολεοδομικού νομοθετικού πλαισίου, που μέχρι
στιγμής έχει οδηγήσει όλους τους μηχανικούς σε πλήρη σύγχυση, ένα μόνιμο
προβληματισμό σχετικά με τα επαγγελματικά δικαιώματα, έλλειψη δεοντολογίας,
αθέμιτος ανταγωνισμός, έλλειψη ελέγχου στην ποιότητα παροχής των υπηρεσιών,
και τελικά προβλήματα επαγγελματικής επιβίωσης.
Από την άλλη το αντικείμενο της μελέτης έχει συρρικνωθεί, και μιλάμε πλέον μόνο για
ταχτοποιήσεις, νομιμοποιήσεις, αλλαγές χρήσης, εσωτερικές διαρρυθμίσεις.
Με τι ασχολούνται σήμερα οι Έλληνες αρχιτέκτονες?
Η καταγραφή των αυθαιρέτων, η νομιμοποίηση των παρανομιών, τα ενεργειακά
πιστοποιητικά, δυστυχώς είναι σήμερα το αντικείμενο ενασχόλησης του αρχιτέκτονα.
Δεν μπορεί όμως να είναι αυτό ή τουλάχιστον δεν μπορεί να είναι το πρωταρχικό.
Κατανοώ το πρόβλημα, που βιώνουν στο σύνολό τους οι μηχανικοί της χώρας και οι
αρχιτέκτονες ειδικότερα με τη συρρίκνωση του αντικειμένου. Όμως δεν πρέπει να
χάσουμε τον προσανατολισμό μας.
Ποιες προτάσεις διατυπώνονται στην Ελλάδα και διεθνώς.
Στην τελευταία Γενική Συνέλευση του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου Αρχιτεκτόνων (ACE),
το Νοέμβριο του 2012, διατυπώθηκαν από την πλειοψηφία των εκπροσώπων των
χωρών που συμμετείχαν οι παρακάτω θέσεις και προβληματισμοί, οι οποίοι εμμέσως
οδηγούν και σε προτάσεις.
1. Η επιτυχία των αρχιτεκτόνων είναι να μπορούν να είναι σε όλα τέλειοι, πράγμα το
οποίο σημαίνει συνεχιζόμενη επιμόρφωση σε όλους τους τομείς (Αγγλία) .
2. Οι αρχιτέκτονες πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν είμαστε θεοί, οφείλουμε να
συνεχίσουμε την εκπαίδευσή μας και την ενημέρωση (Κροατία).
3. Είναι απαραίτητη η εξειδίκευση σε τομείς ανακαίνισης, αποκατάστασης,
ενεργειακής αναβάθμισης, στο πλαίσιο της συνεργασίας των ειδικοτήτων, υπάρχει
πλήρης ανάγκη εξειδίκευσης προσόντων (Γερμανία).
4. Οι αρχιτέκτονες πρέπει να είναι δίπλα στην κοινωνία, και να την βοηθήσουν να
κατανοήσει την αναγκαιότητα και την ποιότητα της εργασίας του αρχιτέκτονα
(Ιρλανδία).
5. Πρέπει να γίνει συνείδηση σε κάθε πελάτη ότι ο σύμβουλος κάθε κατασκευαστικού
έργου, πρέπει να είναι ο αρχιτέκτονας.
Επίσης,
6. Θα πρέπει να θεσμοθετηθεί ο όρος ασφάλεια του έργου του αρχιτέκτονα / δηλαδή
της μελέτης, και να δημιουργηθεί μια κοινή ευρωπαϊκή πλατφόρμα για αυτό.
7. Σε πολλές χώρες παρόλο που αυξάνεται η ανοικοδόμηση υπάρχει πτώση των
μισθών και γενικότερα των απολαβών των αρχιτεκτόνων (Γαλλία).
Παρουσιάζεται μια πτώση στη ζήτηση αρχιτεκτόνων (Ιρλανδία).
Υπάρχουν πιθανοί λόγοι που εξηγούν το φαινόμενο μείωσης μισθών και γενικότερα
απολαβών των αρχιτεκτόνων. Ο ένας είναι η γενικότερη οικονομική κρίση, ο
δεύτερος ο αριθμός των αρχιτεκτόνων κάθε χώρας (Ισπανία).
Πριν από περίπου 6 μήνες διεξήχθη μια έρευνα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την
κατάσταση των αρχιτεκτόνων και του επαγγέλματος, υπήρξαν αρκετά στοιχεία,
δυστυχώς όμως δεν έχουμε στοιχεία σχετικά με τις σχολές και τους φοιτητές
αρχιτεκτονικής.
Από την έρευνα βγήκαν τα εξής αποτελέσματα:
Α. Γενικά υπάρχουν μικρές διαφορές μεταξύ της κατάστασης που επικρατεί στις
χώρες της Ευρώπης.
Β. Οι αρχιτέκτονες είναι πανταχού παρόντες σε ότι έχει να κάνει με σχεδιασμό, έχουν
ιδιαίτερη σχέση και παρουσία σε μεγάλο αριθμό φάσεων της κατασκευής των έργων
που μελετούν, και είναι ενήμεροι για έναν μεγάλο αριθμό πρόσθετων υπηρεσιών που
μπορούν να προσφέρουν.
Γ. Οι πιο αξιοσημείωτες διαφοροποιήσεις μπορούν να αποδοθούν σε εθνικές
νομοθεσίες και στον τρόπο που ασκείται το επάγγελμα, δηλαδή των δικαιωμάτων
που έχουν οι αρχιτέκτονες αλλά και του αποκλεισμού τους από ορισμένα καθήκοντα.
Αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις για τη δομή της εσωτερικής αγοράς στην Ευρώπη
και ανοίγει ερωτήσεις σχετικά με τα καθήκοντα και τις ευθύνες που πελάτες και η
κοινωνία θέλουν να εμπιστευτούν, και εκείνες που οι αρχιτέκτονες είναι έτοιμοι να
αναλάβουν.
Αποδεικνύεται λοιπόν ότι το θέμα είναι γενικό, η κρίση έχει επηρεάσει μεγαλύτερο
ποσοστό από αυτό που ίσως φανταζόμασταν. Πιθανότατα στη χώρα μας να είμαστε
ακόμα στο στάδιο καταγραφής και αξιολόγησης του προβλήματος ενώ η υπόλοιπη
Ευρώπη έχει ήδη λάβει κάποια μέτρα αντιμετώπισης. Δυστυχώς δεν έχουμε κάποια
επίσημη πληροφόρηση γι’ αυτό.
Σε αυτό το σημείο, να τονίσω την αναγκαιότητα της συμμετοχής και εκπροσώπησης
των φορέων στις διεθνείς οργανώσεις. Πράγμα το οποίο είναι πλέον αδύνατο λόγω
των απαιτούμενων περικοπών στις οποίες έχουμε όλοι προχωρήσει, πρώτα οι
σύλλογοι αλλά και το ΤΕΕ.
Τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη χώρα.
Από όσο όλοι γνωρίζουμε έχουν ξεκινήσει την υλοποίησή τους διάφορα
μεγαλεπήβολα σχέδια, υπάρχουν ακόμα αρκετά έτοιμα που περιμένουν το πράσινο
φως, και άλλα που ακόμα μελετούνται.
Υπάρχουν ακόμη και άνθρωποι, σχήματα και χώρες, που ενδιαφέρονται για
επενδύσεις, για αξιοποίηση…
Άρα είναι δεδομένο ότι
Αρχιτεκτονική υπάρχει και θα παράγεται, δεν μπορεί να πάψει να υφίσταται, το θέμα
είναι από ποιους και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Σε μια χώρα που θα δοθεί η ευκαιρία κατασκευής μεγάλων έργων, στα
μητροπολιτικά κέντρα αλλά και στην περιφέρεια, ανάπλασης και διαμόρφωσης των
δημοσίων χώρων, ανακαίνισης και αναβάθμισης με στόχο την αξιοποίηση του
υφιστάμενου κτηριακού αποθέματος, οι αρχιτέκτονες δεν μπορούν να απέχουν
Τα μεγάλα έργα θα προχωρήσουν και θα υλοποιηθούν, το θέμα είναι ποιος θα τα
μελετήσει ??
Τα χρήματα για την κατασκευή θα βρεθούν και θα κατατεθούν, το θέμα είναι ποιος θα
τα διαχειριστεί με ποιο τρόπο και ποιος θα πληρωθεί από αυτά ???
Σήμερα θεωρούμε ότι οι αρχιτέκτονες έχουν χάσει τη δυνατότητα να μελετήσουν και
να δημιουργήσουν, ότι δεν έχουν αντικείμενο να απασχοληθούν. Λάθος, έχουμε οι
ίδιοι αποδεχτεί ότι δεν υπάρχει ρόλος για εμάς σε αυτά τα έργα που θα γίνουν.
Πρέπει να ψάξουμε και να κατανοήσουμε πλήρως όλο το φάσμα των μελετών και
εργασιών που θα προκύψουν από τα νέα έργα.
Οι αναπλάσεις των κέντρων και οι διαμορφώσεις των δημόσιων χώρων, η
βιοκλιματική αρχιτεκτονική, ο ενεργειακός εκσυγχρονισμός των κτηρίων και ο
σχεδιασμός νέων με χαμηλή ενεργειακή κατανάλωση, και τέλος η προβολή και η
αξιοποίηση της αρχιτεκτονικής κληρονομίας, όλα αυτά δεν μπορούν να μελετηθούν
και να υλοποιηθούν χωρίς τους αρχιτέκτονες.
Όλα αυτά πρέπει να τα διεκδικήσουμε, γιατί είναι αντικείμενο της επιστήμης μας.
Να τα διεκδικήσουμε, σε ένα πλαίσιο συνέργειας με τις άλλες ειδικότητες των
μηχανικών που διεπιστημονικά ολοκληρώνουν τα έργα.
Δεν πρέπει να φοβόμαστε την εξειδίκευση, να αρνούμαστε την πιστοποίηση, δεν
πρέπει να γυρνάμε την πλάτη στις νέες τεχνολογίες, δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε
τις ιδιωτικές πρωτοβουλίες με καχυποψία.
Η ιδιωτική πρωτοβουλία, στην αξιοποίηση του ιδιωτικού αλλά και, δημόσιου πολλές
φορές χώρου, στα πλαίσια της ανάπτυξης και της οικονομικής ανάκαμψης είναι
θεμιτές, το ουσιαστικό είναι μέσα από αυτές να στηρίξεις τους ανθρώπους, να δώσεις
λύσεις στις πραγματικές ανάγκες, να απαντήσεις στους προβληματισμούς της
κοινωνίας και τελικά να παραχθεί αξιόλογο έργο που θα παραμείνει, προσδίδοντας
υπεραξία στην ίδια τη χώρα
Η προοπτική υπάρχει, και είναι η διεκδίκηση των αρχιτεκτόνων της χώρας στην
ενασχόληση τους με όλα τα έργα (ανεξαρτήτως κλίμακας) που θα
πραγματοποιηθούν στο άμεσο μέλλον.
Μέχρι να ανακάμψει οικονομικά η χώρα, δηλαδή οι ίδιοι οι πολίτες της και να δοθεί εκ
νέου η δυνατότητα στην ανέγερση και κατασκευή ιδιωτικών έργων, τα οποία
απασχολούσαν στη πλειοψηφία τους μηχανικούς τα τελευταία χρόνια, πρέπει να
βρεθεί τρόπος στήριξης αυτού του επιστημονικού δυναμικού.
Μια χώρα λοιπόν που σέβεται την κοινωνική της πολιτική, και θέλει να προστατέψει
τους πολίτες της, μια χώρα που θέλει να δώσει διεξόδους και αντικείμενο
απασχόλησης στους νέους της και που τελικά αναγνωρίζει το επιστημονικό της
δυναμικό (για το όποιο καυχιέται στο εξωτερικό) Δυνατά «χαρτιά» για την ελληνική
οικονομία η ύπαρξη πολύ καλά εκπαιδευμένων και αποτελεσματικών
μηχανικών διαβάζουμε σε πρόσφατα δημοσιεύματα.(η Ελλάδα κατατάσσεται στην 6η θέση
με βάση αυτό το κριτήριο), ο τουρισμός (στη 10η θέση), οι εξαγωγές (στην 19η θέση) (στην 5η θέση).,
δεν παραδίδει το μελετητικό και κατασκευαστικό έργο, σε ξένους μηχανικούς και
εταιρείες αλλά χρησιμοποιεί και δίνει δυνατότητες στο δικό της δυναμικό.
Δυστυχώς μέχρι στιγμής η πολιτεία δεν έχει πείσει, ότι έχει εξαντλήσει το περιθώριο
στην «εύρεση» ή «δημιουργία» των κατάλληλων εργαλείων.....
Παρόλο που γίνονται σοβαρές προσπάθειες εξυγίανσης, ο τρόπος και ο χρόνος δεν
δείχνουν να είναι σύμμαχοι στην ανάπτυξη. Θεωρώ ότι υπάρχουν ακόμη μεγάλες
δυνατότητες απορρόφησης του ανθρώπινου δυναμικού των αρχιτεκτόνων της
χώρας.
Προγράμματα σπουδών.
Από την άλλη τα προγράμματα σπουδών, χρειάζονται μια νέα αξιολόγηση και έναν
προσανατολισμό σύμφωνα με τις νέες ανάγκες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι
απομακρυνόμαστε από την αρχιτεκτονική και τη βασική ιδέα της σύνθεσης, δηλαδή
τη δημιουργία, μια δημιουργία στον χρόνο, μια παρέμβαση στον χώρο.
Η βασική ιδέα είναι πάντα η ίδια, αυτός είναι ο στόχος, δεν αλλάζει, αυτό που μπορεί
και πρέπει να αλλάζει, κατά περίπτωση και κατά περιόδους είναι τα εργαλεία, τα
οποία βέβαια πρέπει να βασίζονται πάντα στις ανάγκες και τις επιθυμίες των
ανθρώπων.
Ερευνητικά προγράμματα. Τα ερευνητικά προγράμματα με τη μορφή που θα έπρεπε
να έχουν, δηλαδή τη διαμόρφωση μιας πλατφόρμας πληροφοριών πάνω στην οποία
θα πατήσει μια πρόταση ή μια μελέτη, είναι απαραίτητα. Στη δεδομένη δε χρονική
περίοδο, μπορούν να δώσουν αντικείμενο εργασίας σε ένα μεγάλο αριθμό
αρχιτεκτόνων (αν και εφόσον διευρυνθεί ο κύκλος αυτών που ασχολούνται) και
συγχρόνως να αποτελέσουν εργαλείο για τη μελέτη και υλοποίηση μεγάλων έργων.
Θεωρώ ότι η πολιτεία θα έπρεπε να έχει εξασφαλισμένα κονδύλια για τη
χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων, και όχι να τα ψάχνει στην ιδιωτική
πρωτοβουλία.
Άρα αυτό που χρειαζόμαστε άμεσα είναι,
Νέα εργαλεία, γρήγορες και αποτελεσματικές κινήσεις, αξιοποίηση του δυναμικού της
χώρας.
Με βασικές προϋποθέσεις,
Διαφανείς διαδικασίες, σεβασμός στους θεσμούς και τους αρμόδιους φορείς,
συνέργεια ειδικοτήτων, έλεγχος και ασφάλεια στην κατασκευή των έργων.
Πως θα αντιμετωπίσουμε την κρίση και θα ανοίξουμε δρόμο για την προοπτική
που σίγουρα υπάρχει.
Χρειάζεται λοιπόν μια ολοκληρωμένη νέα αντιμετώπιση και θεώρηση των
πραγμάτων. Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι δεν είναι η ποσότητα που προσδίδει
αξία, αλλά η ποιότητα, η οποία μπορεί να διασφαλιστεί,
1. Με τον εμπλουτισμό στα προγράμματα σπουδών των φοιτητών της αρχιτεκτονικής
και με την συνεχιζόμενη εκπαίδευση των ανεξαρτήτου ηλικίας επαγγελματιών.
Με την ανάγκη εξειδίκευσης σε νέους τομείς και τεχνολογίες αλλά πολλές φορές και
την ανάγκη πιστοποίησης της γνώσης αυτής.
2. Με εξορθολογισμό της νομοθεσίας και διαφανείς διαδικασίες.
3. Με την αξιοποίηση του δυναμικού των Ελλήνων αρχιτεκτόνων, σε όλα τα έργα
δημόσια και ιδιωτικά που θα δρομολογηθούν στα πλαίσια της ανάπτυξης και
οικονομικής ανάκαμψης της χώρας.
Άρα στόχος των αρχιτεκτόνων είναι να αποδείξουν άμεσα ότι είναι σε θέση να
μελετήσουν όλα αυτά τα μεγάλα, δημόσια και ιδιωτικά έργα που θα υλοποιηθούν τα
επόμενα χρόνια και ευθύνη και υποχρέωση της πολιτείας να τους δώσει τη
δυνατότητα να πάρουν μέρος σε αυτά.
Έτσι θα παραχθεί αρχιτεκτονική υψηλού επιπέδου, από Έλληνες αρχιτέκτονες.
Θα ανοίξει ένα μεγάλο κεφάλαιο και αντικείμενο μελέτης στη χώρα. Δημιουργώντας
έτσι ευκαιρίες και αποτρέποντας τους νέους από την ανάγκη αλλαγής εργασιακού
περιβάλλοντος.
Ο αρχιτέκτονας δεν είναι πολιτικός, μπορεί όμως να ασκήσει πολιτική. Είναι
υποχρέωσή μας να προβληματιζόμαστε από τη σημερινή κατάσταση που βιώνουμε
και το έργο μας και οι προτάσεις να βασίζονται στις πραγματικές ανάγκες των
ανθρώπων.
Ο αρχιτέκτονας είναι ο πλέον αρμόδιος να παρατηρήσει τη μορφή της πόλης και την
τρέχουσα κατάσταση και να κατανοήσει τα αίτια που οδήγησαν σε αυτό το
αποτέλεσμα. Μπορεί να κάνει προτάσεις, να εισηγηθεί τρόπους αντιμετώπισης και
τελικά, μέσα από ένα λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο, να δώσει λύσεις.
Υπό αυτήν την έννοια, ο ρόλος των αρχιτεκτόνων και κατ’ επέκταση του έργου τους
μέσα στην κρίση, είναι να οδηγήσουν την κοινωνία σε διέξοδο προτείνοντας
προοπτικές ανάπτυξης.
Τότε θα δούμε την προοπτική.
Γιατί προοπτική υπάρχει πάντα.
Και όταν υπάρχει βούληση είναι βέβαιο ότι θα βρεθεί ο τρόπος.
