ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΞΕΝΩΝΑ ΣΤΑΜΟΥ ΣΤΟΥΡΝΑ ΣΤΗΝ ΑΛΛΗ ΜΕΡΙΑ ΠΗΛΙΟΥ ΕΚΘΕΣΗ ΑΡΧΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

Η πρώτη ολοκληρωμένη προσέγγιση αξιοποίησης του Ξενώνα Στάμου Στούρνα απο την εθελοντική ομάδα εργασίας του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ , βασισμένη στις αποφάσεις της μόνιμης επιτροπής του συλλόγου .

Τους  ευχαριστώ  πραγματικά  για  την  αξιόλογη  δουλειά τους 

Η ανά χείρας Έκθεση παρουσιάζει συνοπτικά τις αρχές και τις βασικές κατευθύνσεις, συνθετικές και κατασκευαστικές, τις οποίες υιοθέτησε η Ομάδα Μελέτης για την αποκατάσταση και αξιοποίηση του Ξενώνα Στάμου Στούρνα, μέσα από γόνιμη και συνεχή συνεργασία των μελών της επί ένα οκτάμηνο και πλέον, καθώς και μετά από επανειλημμένες επαφές και ανταλλαγές απόψεων με την ειδική Επιτροπή του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, η οποία και όρισε το γενικό πλαίσιο του έργου με την από 14.01.2014 εισήγησή της.

1.0   ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

1.1 Επιθυμητή λειτουργία –χρήση του όλου χώρου του Ξενώνα

Ορίστηκε με την εισήγηση της ειδικής Επιτροπής του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, που εγκρίθηκε από το Δ.Σ., ως «Κέντρο αρχιτεκτονικής θεωρητικών και πειραματικών εφαρμογών».

1.2   Χρήσεις υφιστάμενων χώρων

Προτάθηκαν κατ' αρχήν με την εισήγηση της ειδικής Επιτροπής του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ ως εξής:

«Χρήσεις:

Στο αρχοντικό προτείνονται: ισόγειο και Α΄ όρ.: ξενώνας –με αντικαταβολή

μικρού συμβολικού ποσού –Β΄ ορ.: χώρος διαλέξεων, εκθέσεων κλπ και

βιβλιοθήκης.

Παράσπιτα: εργαστήρια πειραματικών εφαρμογών της Αρχιτεκτονικής

(στο πρότυπο του Frank Lloyd Wright Foundation).

Σπίτι φύλακα: κουζίνα και λουτρά, για την υποστήριξη των υπαίθριων δραστηριοτήτων στον περιβάλλοντα χώρο.»

1.3  Νομικό πλαίσιο -Όροι νέας δόμησης

Ισχύει το ειδικό Π.Διάταγμα προστασίας των οικισμών του Πηλίου   (Π.Δ.11.06.1980 / ΦΕΚ 374Δ/1980, όπως τροποποιήθηκε με το Π.Δ.17.04.1997 / ΦΕΚ 383Δ/1997).

Παραλλήλως ισχύει ο Ν.Ο.Κ. (Ν.4067/2012 ΦΕΚ 79Α, όπως τροποποιήθηκε με το Ν.4258/2014 ΦΕΚ 94Α).

Όριο νέας δόμησης μετά από τη μεταφορά μέρους του Σ.Δ. (χώροι συμπεριλαμβανόμενοι στον εναπομένοντα Σ.Δ.): 546.72 m2 ή ~= 545 m2

2.0   ΑΡΧΕΣ & ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

2.1.  Το περιεχόμενο του «Κέντρου αρχιτεκτονικής θεωρητικών και πειραματικών εφαρμογών» και η διεύρυνση της λειτουργίας του Ξενώνα.

Κατά την άποψη της Ομάδας Μελέτης ο υφιστάμενος Ξενώνας μπορεί να λειτουργήσει αποδοτικά μόνον αν συνιστά υποδομή φιλοξενίας των επισκεπτών –κατά προτεραιότητα σπουδαστών Αρχιτεκτονικής – που θα προσέρχονται ακριβώς για να συμμετάσχουν στις δραστηριότητες του «Κέντρου αρχιτεκτονικής θεωρητικών και πειραματικών εφαρμογών».

Αυτό έχει ήδη καταδειχθεί από το γεγονός ότι η επισκεψιμότητά του μέχρι σήμερα είναι υποτυπώδης όταν δεν εκτυλίσσεται εκεί συγκεκριμένη δραστηριότητα, π.χ. τα σεμινάρια και workshops επί της παθολογίας παλαιών κτιρίων που οργανώνει ο ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ.

Η λειτουργία ενός «Κέντρου αρχιτεκτονικής θεωρητικών και πειραματικών εφαρμογών» ικανού να παρουσιάσει εφαρμογές υψηλού επιπέδου, απαιτεί ειδικούς χώρους και υποδομές, πέραν αυτών που εξασφαλίζουν έως σήμερα τη λειτουργία του Ξενώνα καθαυτού.

Η Ομάδα Μελέτης θεωρεί αναγκαία τη δημιουργία των εξής νέων χώρων και υποδομών:

α. Δημιουργία λειτουργικά ευέλικτου Πολυχώρου, στον οποίον θα είναι δυνατόν να γίνονται σεμινάρια και παρουσιάσεις με ποικίλους τρόπους, εργαστηριακές εφαρμογές ή/και ασκήσεις, καθώς και ειδικά συνέδρια.

Ο Πολυχώρος αυτός μπορεί και πρέπει να λειτουργεί και να εκτείνεται όχι μόνο σε περίκλειστο χώρο, αλλά και σε συνεχόμενο ανοιχτό χώρο  κατάλληλα διαμορφωμένο.

β.  Δημιουργία πρόσθετων χώρων ειδικών Εργαστηρίων, πέραν εκείνων που μπορεί να φιλοξενηθούν στα ημιερειπωμένα σήμερα προσκτίσματα του Ξενώνα, μετά την αποκατάστασή τους.

Τα νέα Εργαστήρια μπορεί και πρέπει να λειτουργούν και να εκτείνονται επίσης, όχι μόνο σε περίκλειστο χώρο, αλλά και σε συνεχόμενο ανοιχτό χώρο  κατάλληλα διαμορφωμένο. Είναι δυνατό και επιθυμητό να έχουν λειτουργική, μορφολογική και κατασκευαστική δομή αυτόνομης επαναλήψιμης μονάδας, ώστε να κατασκευαστούν σταδιακά, ανάλογα με τις ανάγκες και την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του «Κέντρου αρχιτεκτονικής θεωρητικών και πειραματικών εφαρμογών».

γ. Επέκταση της δυνατότητας φιλοξενίας με τη δημιουργία υποδομής Camping, ανοιχτού, προστατευμένου κάτω από κατάλληλα δέντρα ταχείας ανάπτυξης, που συναντώνται στην ευρύτερη περιοχή και ευδοκιμούν στις τοπικές συνθήκες.

δ.  Κατασκευή επαρκών, ποιοτικών χώρων υγιεινής, για την υποστήριξη των β & γ, κλειστών αλλά και (ημι)υπαίθριων.

ε. Αναβίωση του περιβάλλοντα χώρου του  Αρχοντικού ως “παραγωγικού” κήπου, με τη λογική που συναντάται σε Αρχοντικά ανάλογης κλίμακας σε όλο το Πήλιο. Στους  “παραγωγικούς” κήπους περιλαμβάνονται κατά παράδοσην οπωροφόρα/καρποφόρα δέντρα, μπαξές και μεγάλες κληματαριές. Ο κήπος του Ξενώνα είχε αντίστοιχη διαμόρφωση, πριν καταστραφεί προ 15ετίας περίπου.

Η αναβίωσή του μπορεί και πρέπει να γίνει με δέντρα και λοιπά φυτά συμβατά με την παράλληλη χρήση του περιβάλλοντα χώρου –κατά τμήματα –για τις δραστηριότητες του Κέντρου. Μπορεί επίσης να υπηρετεί την ανάδειξη της ποικιλίας της χλωρίδας του τόπου, με τη λογική μικρού βοτανικού κήπου.

2.2  Επιλογές αρχών αρχιτεκτονικής σύνθεσης και κατασκευής

Η Ομάδα Μελέτης θεωρεί ότι οποιαδήποτε νέα κατασκευή επιβάλλεται να ακολουθήσει τις αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής, ειδικά όταν γίνεται με ευθύνη του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ.

Θεωρεί επίσης ότι ο έμπρακτος σεβασμός στην ανάγκη ανάδειξης και κυριαρχίας του  διατηρητέου Αρχοντικού, επιτάσσει την υποταγή των νέων κατασκευών στη λογική του “ελάχιστου δυνατού αποτυπώματος στο χώρο”, όσον αφορά ιδίως τους όγκους.

Ανάλογα ισχύουν και για την επιλογή των κατασκευαστικών μεθόδων και υλικών.

Κατά την άποψη της Ομάδας Μελέτης οι νέες τεχνολογίες και τα σύγχρονα υλικά επιβάλλεται να τεθούν στην υπηρεσία της μινιμαλιστικής ογκοπλαστικής παρουσίας και του διακριτικού μορφολογικού χειρισμού των επιμέρους στοιχείων των νέων κατασκευών.

Η Ομάδα Μελέτης

Μπρούζγου Μαρία

Ακρίβου Αναστασία

Βλαχάκης Γιάννης

Γεραλή Ελένη

Μανιάκη Ντέμη

Μαυρογιαννάκη Σοφία

Μπεζαντέ Χριστίνα

Παύλου Ελπινίκη

http://www.sadas-pea.gr/protasi-axiopiisis-tou-xenona-stamou-stourna-stin-alli-meria-piliou-apo-tin-omadas-ergasias-tou-sadas-pea/

BIENNALE ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑ 2014

                                                    

14η Διεθνής Έκθεση Αρχιτεκτονικής – La Biennale di Venezia – 

Fundamentals - Absorbing Modernity 1914-2014

Ελληνική Συμμετοχή:
Tourism Landscapes: Remaking Greece

Όπως  μάλλον  όλοι  γνωρίζετε  ο  ΣΑΔΑΣ – Πανελλήνια  Ένωση  Αρχιτεκτόνων ,έχει  αναλάβει  φέτος  την προώθηση  και προβολή  της  Ελληνικής  συμμετοχής .

Θέλω ειλικρινά  να  ευχαριστήσω    τον  Γ.Γρ,  του  ΥΠΕΚΑ  , συνάδελφο αρχιτέκτονα Σωκράτη  Αλεξιαδη , για την εμπιστοσύνη  που  έδειξε στο  σύλλογο  αρχιτεκτόνων  με  την απόφαση  να του  αναθέσει  το  έργο της  προβολής .

Είναι  βέβαια δεδομένο  οτι  ο  ΣΑΔΑΣ  - ΠΕΑ  ως  καθ΄υλην  αρμόδιος  φορέας  θα  κάνει  τα  πάντα  για  να ανταποκριθεί , αλλά  σας  ενημερώνω επίσης οτι  αυτή  η  συνεργασία  γίνεται  στα  πλαίσια  μιας συγκροτημένης προσπάθειας για τη συστηματική ενίσχυση και προβολή του Ελληνικού αρχιτεκτονικού και τεχνικού έργου μέσω μιας ενιαίας Πολιτικής για την Αρχιτεκτονική.

Με  χαρά  ενημερωθήκαμε για την ανάδειξη  του  Εθνικού  Επιτρόπου , και οφείλω  να ομολογήσω  ότι  η  συνεργασία  μας  ήταν  από  την πρώτη  στιγμή υποδειγματική  με  κοινό  στόχο  την προβολή  της  χώρας  Σύλλογος  Αρχιτεκτόνων και  Εθνικός  επίτροπος δουλεύουμε  συστηματικά  για  αυτό.

Να τονίσω  , ότι  για  πρώτη  φορά , σε  συνεργασία  με  το  Υπουργείο  και  τον Εθνικό  επίτροπο , δημοσιοποιούνται άμεσα όλες οι ενέργειες και  οι δράσεις  γύρω  από  την Biennale και  την Ελληνική  συμμετοχή .

Επίσης   έχει  διαμορφωθεί   ένα  σχέδιο  δράσεων  , το  οποίο θα  κρατάει  ενήμερη  όλη την αρχιτεκτονική  κοινότητα, τους  φορείς και  την κοινωνία , σχετικά  με  την Biennale πριν, κατά την διάρκεια και μετά την ολοκλήρωση της έκθεσης  ώστε με αφορμή την Biennale να τεθούν και αν αναδειχθούν ζητήματα ζωτικής σημασίας για την Ελληνική Αρχιτεκτονική.

Να  σημειώσω    ότι οι  δυσκολίες ήταν πολλές και σημαντικές από την αρχή. Είχαμε να αντιμετωπίσουμε τη γραφειοκρατία και την ραθυμία του ελληνικού κράτους, τα πενιχρά μέσα που δίνονταν, το γεγονός ότι δεν υπήρχε πρόσφατη εμπειρία και μηχανισμός που θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί άμεσα. Όμως υπάρχει  ενθουσιασμός, διάθεση κινητοποίησης και προσφορά ιδεών για να δούμε αυτήν την υποχρέωση ως ευκαιρία για μικρές έξυπνες παρεμβατικές κινήσεις.

http://www.sadas-pea.gr/category/draseis/biennale2014/

περιοδική έκδοση "αρχιτέκτονες" του ΣΑΔΑΣ - ΠΕΑ 

τεύχος 10 

1η επιστημονική συνάντηση συνεργασίας , Ναύπακτος 

ΜΕΛΕΤΕΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΔΟΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

18 Απριλίου 2014 στις 6:57 μ.μ.

                                                                      

Η αρχιτεκτονική οφείλει να ασκείται ελεύθερα , όπως θεσπίζεται και διασφαλίζεται από τις διεθνείς συμβάσεις .

Παραθέτω  κάποιες απο τις σκέψεις  που μας  οδήγησαν στην  απόφαση οργάνωσης  της Πρώτης Επιστημονικής  Συνάντησης συνΕργασίας   με θέμα:
ΜΕΛΕΤΕΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΔΟΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Θεωρώντας υποχρεωσή  μας να  μείνουμε πιστοί  στις  προγραμματικές  μας θέσεις και  να συμβάλλουμε  με ουσιαστικό  τρόπο και όχι  με μία  στείρα  κριτική χρησιμοποιώντας  απλά ενα καταγγελτικό  λόγο ,
αποφασίσαμε  να  οργανώσουμε την πρώτη Επιστημονική ΣυνάντησησυνΕργασίας ,
με  σκοπο να διατυπωθούν οιαπόψεις και οι προβληματισμοί στα καίρια ζητήματα ερμηνείας της ΑρχιτεκτονικήςΚληρονομιάς και της Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής δημιουργίας.

Θεωρώντας δομένο ότι ο σεβασμός  στο  παρελθον δεν  αποδεικνύεται  με την  αναπαραγωγή ομοιωμάτων  στο όνομα  της  διατήρησης  και της  προστασίας  ιστορικών και παραδοσιακών  οικισμων και  πολεων , κατακρίνουμε την   «υποχρεωση»  μιμητισμου  η οποία είναι   αντίθετη με  την  αρχή της  αυθεντικότητας.
Στόχος μας ήταν να γίνειπλήρως κατανοητό ότι ο συσχετισμός της αρχιτεκτονικής δημιουργίας με τον τόποπου εντάσσεται, δεν οφείλει να είναι μια υποταγή στη μορφολογική ταυτότητα τουυπάρχοντος περιβάλλοντος, αλλά η δυνατότητα ένταξης της σύγχρονης δημιουργίαςστο χώρο, με σκοπό να αφήσει το αποτύπωμά της δημιουργώντας μια ιστορικήσυνέχεια.
Και  αυτό γιατί , ως  πολιτεία , ως  θεσμοί , εκπρόσωποι  αλλά και  ελεύθεροι επαγγελματίες  αρχιτέκτονες εχουμε  το δικαιωμα της  εκφρασης  αλλα έχουμε  και  την  υποχρεωση να  κληροδοτησουμε  στις επομενες  γενιες , στοιχεια  και εργα  που  θα εμπλουτισουν  μορφολογικα και  λειτουργικα   την πολιτιστικη  μας  κληρονομια.

Πόσο  μάλλον όταν το  ισχύον θεσμικό  πλαίσιο περί  επαγγελματικών  δικαιωμάτων των μηχανικών , τα  οποία ακόμη και σήμερα καθορίζονται με  νομοθεσία που θεσπίστηκε το 1930,  Ν.4663 ΦΕΚ 149Α (9.5.1930) δίνει τηνδυνατότητα  και  το δικαίωμα σε  μή  αρμόδιες ειδικότητες να  αρχιτεκτονούν ,  να αναλαμβάνουν   την  ευθύνη υπογραφής  μιας αρχιτεκτονικής  μελέτης , και  κατ’ επέκταση να επηρεάζουν και να  διαμορφώνουν το περιβάλλον εις βάρος του πολιτισμού, της ποιότητας και του κοινωνικούσυνόλου γενικότερα.

Θεωρώντας  λοιπον πρόκληση οχι  μόνο για  τον ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ , αλλά  και  για την κοινωνία  στο  συνολό της , την έναρξη  μίας  δημόσιας συζήτησης , αποφασίσαμε την  οργάνωση μίας συνάντησης στην οποία   συμμετείχαν  ολοι οι φορείς  της αρχιτεκτονικής ισότιμα.

Και  οφείλω να ομολογήσω  , οτι  αυτή η πρώτη επιστημονική  συνάντηση  , με την συμμετοχή του αρμόδιου  Υπουργείου , εκπροσώπων της  εκκλησίας της  Ελλάδος , των  αρχιτεκτονικών  σχολών, εκπροσώπων  της αρχιτεκτονικής  κοινότητας καισυναδέλφων ελεύθερων επαγγελματιων , η  οποία πραγματοποιήθηκε   για πρώτη  φορά  στα χρονικά ,  είναι  ενα μεγάλο  στοίχημα  για τον  Σύλλογο  αρχιτεκτόνων και  την  ουσιαστική συμβολή  του στο επιστημονικό , πολιτιστικό και  κοινωνικό επίπεδοπροβληματισμου  της   χώρας .


Δεσποτίδη Μυρτώ
Πρόεδρος  ΣΑΔΑΣ –ΠΕΑ

Οφείλω να ευχαριστήσω τα στελέχη τουΥπουργείου  ΠΕ.Κ.Α. για  την στενη  συνεργασία τους  , το πράσινο  ταμείο και την  τράπεζα Αττικης για  την οικονομική  τους στήριξη , καθώς  και τους  χορηγους επικοινωνίας της  εκδήλωσης  , την περιοδική  έκδοση «αρχιτεκτονες» , και τους  «greekarchitects» .
Επίσης να   τονίσω την καθοριστική  συμβολή  του συλλόγου αρχιτεκτόνων και του Δήμου Ναυπακτίας χωρίς  την φιλοξενίατων  οποιών  δεν θα  ήταν  δυνατή η οργάνωση αυτης της  εκδήλωσης .

«Αυθαίρετα Σήμερα;» 

ΤΕΤΑΡΤΗ 2 ΑΠΡΙΛΙΟΥ  

18 Απριλίου 2014 στις 5:58 μ.μ.

ΔημόσιαΦίλοιΦίλοι (εξαιρούνται οι Γνωστοί)Μόνο εγώΠροσαρμογήΣτενοί φίλοι1ο ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝΔείτε όλες τις λίστες...ΑρχιτέκτωνΕλ. ΕπαγγελματίαςΔΚΜΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣΟικογένειαÉcole Spéciale d'Architecture1 ΛΥΚΕΙΟΦΙΛΟΙΦΟΣparisΠΟΛΙΤΙΚΗΣΚΥΡΟΣΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΤ.Ε.Ε.ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣArchitect1ο ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ1o Protypo Plakas AthensΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝΠεριοχή Athens, GreeceΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝΓνωστοίΕπιστροφή

εισήγηση στην ημερίδα του τομέα  πολεοδομίας &χωροταξίας του Ε.Μ.Π 

Δεσποτίδη Μυρτώ
Αρχιτέκτων DE.S.A
Πρόεδρος ΣΑΔΑΣ - ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ

Να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση συμμετοχής και να συγχαρώ τον Τομέα Πολεοδομίας καιΧωροταξίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου για την πρωτοβουλία της οργάνωσης αυτής της ημερίδας.
Χαίρομαι ιδιαίτερα, γι’ αυτή την πρωτοβουλία που δίνει τη δυνατότητα σε εκπροσώπους από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να συζητήσουν και να προβληματιστούν πάνω στο συγκεκριμένο θέμα.
Δεν σας κρύβω ότι αρχικά είχα κάποιες επιφυλάξεις ως προς το αντικείμενο της συζήτησης και αυτό γιατί φοβούμουν ότι θα πρέπει να αναλύσουμεκαι να κάνουμε κριτική στους νόμους των αυθαιρέτων και στις διατάξεις τους,πράγμα το οποίο για μένα προσωπικά δεν έχει κανένα ενδιαφέρον.
Σκοπός της σημερινής σύντομης τοποθέτησής μου είναι νακαταθέσω μια άλλη οπτική στο θέμα της αυθαίρετης δόμησης και συγκεκριμένα τουςλόγους που θεωρώ ότι μας οδηγούν στην αυθαιρεσία.


Υπάρχουσα κατάσταση

Προσπάθησα λοιπόν να απαντήσω στο ερώτημα τι είναι αυθαίρετο και γιατί αυθαιρετούμε.

Αυθαίρετο
Είναι αυτό που γίνεται κατά βούληση δηλαδή σύμφωνα με τις προσωπικές επιθυμίες, χωρίς την εφαρμογή νόμων ή ορισμένων κριτηρίων

Γιατί γίνεται λοιπόν αυτό;
Γίνεται γιατί δεν υπάρχουννόμοι και κριτήρια?, γίνεται γιατί οι συγκεκριμένοι νόμοι δεν καλύπτουν τις ανάγκες μας?, ή μήπως υπάρχει και μια άλλη διάσταση που λέει ότι οι επιθυμίες μας απέχουν πολύ από τις ανάγκες μας. Πιθανότατα ισχύουν όλα, ή ένας συνδυασμός αυτών.
Είναι λοιπόν θέμα γενικότερης παιδείας, έχει να κάνει με τον τρόπο που σκεφτόμαστε, του τι θέλω να κτίσω και ποιες είναι οι ανάγκες μου, και με την επιθυμία να κτίσω κάτι παραπάνω ...
από αυτό που πραγματικά χρειάζομαι...
Έχει επίσης σχέση με τις γνώσεις, την εμπειρία και την προσέγγιση της μελέτης από τον μηχανικό που αναλαμβάνει να δώσει τη λύση.
Γι’ αυτό πιθανά και τα προγράμματα σπουδών των μηχανικών, χρειάζονται έναν νέο προσανατολισμό σύμφωνα με τις νέες ανάγκες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι απομακρυνόμαστε από το βασικό αντικείμενο.

Και τέλος έρχεται το κράτος με το ελλιπέστατο και πολύπλοκο θεσμικό πλαίσιο παραγωγής δομημένου χώρου, και σου δίνει τη δυνατότατα να αυθαιρετήσεις/ παρανομήσεις.


Κόκκινη γραμμή

Είναι σαφές ότι το μεγάλο κεφάλαιο των αυθαιρέτων της χώραςδεν μπορεί και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μέσο είσπραξης χρημάτων, πράγμαπου δυστυχώς συνέβη και τις 3 φορές, αναφέρομαι στους νόμους 3843/10, 4014/11 &4178/13. Είναι ένα τεράστιο υπαρκτό πρόβλημα, με μεγάλη κοινωνική σημασία, αλλάιδιαιτέρως σύνθετο.

Νόμοι συνεχόμενοι, ο ένας πάνω στον άλλο, με ευνοϊκότερεςρυθμίσεις ο καθένας.
Ρυθμίσεις οι οποίες πρωταρχικό σκοπό έχουν να συγκεντρώσουνόσο το δυνατόν περισσότερα χρήματα στα κρατικά ταμεία και μετά να δώσουν τηδυνατότητα στους ιδιοκτήτες να μεταβιβάσουν, αξιοποιήσουν ή ακόμα καινομιμοποιήσουν τους χώρους αυτούς.
Σε επίπεδο βέβαια καταγραφής του κτηριακού αποθέματος τηςχώρας αυτός είναι ένας θεμιτός τρόπος, όχι όμως ο μόνος.

Σαφώς και η κατηγοριοποίηση των αυθαιρεσιών είναι σημαντική,δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε με τον ίδιο τρόπο μια προσθήκη αυθαίρετηςξύλινης πέργκολας, με ένα αυθαίρετο ξενοδοχείο στον αιγιαλό, αλλά το αποτέλεσματελικά ποιο είναι .... και τα δυο ρυθμίζονται, με διαφορετικό κόστος βέβαια,αλλά ρυθμίζονται. Το δίδαγμα που μένει στην κοινωνία ποιο είναι ??
Ποιος τιμωρείται και πως ...

Και όλοι αυτοί οι ημιυπαίθριοι χώροι, που έκλεισαν καιέγιναν υπνοδωμάτια για κάποιες οικογένειες που δεν είχαν τη δυνατότητα νααγοράσουν 15 τ,μ. περισσότερα ... δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον ? δεν αυξάνουντην πυκνότητα ?

Επιτέλους κάποια στιγμή, σε αυτή την χώρα θα πρέπει νασταματήσουμε να «επιβραβεύουμε», τους αυθαιρετούντες, με διάφορες ρυθμίσειςαπλά και μόνο για να γεμίσουμε τα ταμεία.
Μια συνεχιζόμενη τέτοια αντιμετώπιση των πραγμάτων κλονίζειτην αξιοπιστία των πολιτών στους νόμους και τις διαδικασίες της πολιτείας, καιως εκ τούτου τους οδηγεί στην παρανομία. Η σοβαρή αντιμετώπιση είναι ναεξορθολογίσουμε το σύστημα, όχι να εφευρίσκουμε τρόπους νομιμοποίησης καιρύθμισης των αυθαιρεσιών που δεν μπορέσαμε να αποτρέψουμε.

Όπως έχω πει και στο παρελθόν η ουσία στο μεγάλο θέμα τωναυθαιρέτων και ο τρόπος με τον όποιο πρέπει να τα αντιμετωπίσεις, δεν είναι ηκατηγοριοποίησή τους, το ύψος του παράβολου, ούτε ο αριθμός των δόσεων, αυτάείναι τα εργαλεία για την καταγραφή, τη λειτουργία του νόμου και τη συλλογή τωνχρημάτων.
Η ουσία είναι η ρύθμιση των κενών στη νομοθεσία που αφήνουντη δυνατότητα δημιουργίας νέων αυθαιρέτων.
Αν καταφέρουμε να ξεφύγουμε από την εμμονή του πόσο χρίζουμε,και μελετήσουμε το τι χρίζουμε, θα έχουμε κάνει ένα πρώτο βήμα.

Η κόκκινη γραμμή δεν μπορεί να είναι μια ημερομηνία, είναι τοσημείο που θα αλλάξει η νοοτροπία για το θέμα της κατασκευής, είναι δηλαδή η διάφοραμεταξύ ποιότητας και ποσότητας.


Νομοθεσία

Αυτό βέβαια είναι μια μεγάλη ευθύνη για το κράτος και μιαπολύ δύσκολη δουλειά, ειδικά όταν δεν υπάρχει όραμα, και κατ’ επέκταση δεν υπάρχειολοκληρωμένος σχεδιασμός, όλα γίνονται αποσπασματικά.
Όλα αυτά τα κενά στη νομοθεσία τα οποία άλλες φορές είναιυπεύθυνα και άλλες φορές πηγάζουν από το έλλειμμα του ολοκληρωμένου σχεδιασμού,δημιουργούν ένα μόνιμο άγχος στη διοίκηση πως θα ελέγξει τις διαδικασίες.
Αναγκάζεται λοιπόν και εφευρίσκει όλο και περισσότερα στάδιακαι εργαλεία ελέγχου, διότι, δεν μπορεί να παρακολουθήσει την εξέλιξη στιςδιαδικασίες που εκείνη θεσμοθέτησε.

Οιτελευταίοι νόμοι (και μιλάω για τον Ν. 4030/11 & Ν.4067/13 ΝΟΚ) προσπάθησαννα κάνουν την αλλαγή. Ο 4030 /11 έδωσε τη δυνατότητα, ή τουλάχιστον αυτός ήτανο στόχος, να περιοριστεί η συναλλαγή του μελετητή με τον ελέγχοντα μηχανικό,εξοικονομώντας χρόνο και πατάσσοντας τη γραφειοκρατία, και ο 4067/13 αλλάζονταςτον υπάρχοντα οικοδομικό κανονισμό, ενώ επικαλείται έναν κανονισμό με σύγχρονη λογική, οραματικού ωςπρος την αρχιτεκτονική, δεν δείχνει να διασφαλίζει την προστασία του περιβάλλοντος, ούτε ναδίνει την απαιτουμένη ελευθερία στην αρχιτεκτονική έκφραση. Ο στόχος χάθηκε καιαυτό γιατί η προετοιμασία για την εφαρμογή των νόμων ήταν ανύπαρκτη. Οι δεαλλεπάλληλες διευκρινιστικές και ερμηνευτικές, απέδειξαν ότι οι νόμοι δεν είχανμελετηθεί σωστά.
Προφανώςδε οι νόμοι περί ρύθμισης αυθαιρέτων υπάρχουν επειδή η νομοθεσία για τηνπαραγωγή του δομημένου περιβάλλοντος είναι ελλιπής.

Δυστυχώς μέχρι στιγμής η πολιτεία δεν έχει πείσει, ότι έχει εξαντλήσειτο περιθώριο στην «εύρεση» ή «δημιουργία» των κατάλληλων εργαλείων.....
Παρόλο που γίνονται σοβαρές προσπάθειες, ο τρόπος και οχρόνος δεν δείχνουν να είναι σύμμαχοι. Θεωρώ ότι υπάρχουν ακόμη μεγάλεςδυνατότητες αλλαγών στο νομοθετικό πλαίσιο.
Θαήθελα να τονίσω, σε αυτό το σημείο ότι οι πλέον αρμόδιοι να συντάσσουν νόμουςκαι πλαίσια για το συγκεκριμένο θέμα είναι ο τεχνικός σύμβουλος του κράτους,δηλαδή το ΤΕΕ, σε συνεργασία με τους επιστημονικούς συλλόγους ειδικότητας, δηλαδήοι μηχανικοί της χώρας.
Άραόλοι μας έχουμε μερίδιο ευθύνης, είτε γιατί δεν καταθέσαμε έγκαιραολοκληρωμένες προτάσεις, είτε γιατί αποδεχτήκαμε ότι αυτό είναι αντικείμενοεπεξεργασίας κάποιου άλλου φορέα. Και τώρα εκ του ασφαλούς κάνουμε κριτική.
Απόεκεί και περά είναι θέμα των νομικών να διασφαλίσουν την εγκυρότητα καιδημοκρατικότητα αυτών των νόμων.
Με όλοτο σεβασμό στους νομικούς για τη δύσκολη και αξιόλογη εργασία που εκτελούν, ...τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, ιδιαίτερα δε με το θέμα των αυθαιρέτωνπαρουσιάζεται μια ειδική ενασχόληση των νομικών με τη σύνταξη, επεξήγηση,ερμηνεία και γνωμοδότηση, κανόνων, κανονισμών και κριτηρίων που έχουν να κάνουνμε τον πολεοδομικό σχεδιασμό και όχι μόνο.

Από την άλλη έχουμε αποδεχτεί ότι το σύνολο των ανθρώπων πουασχολούνται, ειδικότερα με την ιδιωτική κατασκευή, είναι δεδομένο ότι θααυθαιρετήσουν, θα κλέψουν το κράτος, και θα επιβαρύνουν το περιβάλλον ...

Και είναι αυτό λοιπόν ένα υγιές θεσμικό πλαίσιο? μπορεί αυτόνα χαρακτηρίζεται ως αξιοπιστία στο έργο και στο δυναμικό των μηχανικών τηςχώρας ?
Φυσικά και όχι


Εμπλεκόμενοι φορείς

Δυστυχώς σαν Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων απλά παραλάβαμε τονομοσχέδιο των αυθαιρέτων, όπως και όλοι οι άλλοι φορείς. Το λέω αυτό γιατίθεωρώ ότι θα έπρεπε να είχαμε κληθεί επίσημα και θεσμικά να συμμετείχαμε στις συζητήσειςκαι στους προβληματισμούς που προηγήθηκαν της σύνταξής του.

Χρειάζεται μια αλλαγή στην τακτική με την οποίαδιαμορφώνονται και τελικά παρουσιάζονται τα νομοσχέδια.
Η τακτική, του να παρουσιάζεις κάτι στην τελική του μορφή καιμετά να προσπαθείς να αντικρούσεις τις παρατηρήσεις που γίνονται ή ακόμα καιάλλες ιδέες, δεν είναι αποτελεσματική. Προφανώς και όλη αυτή η διαδικασία θαέπρεπε να προηγείται.
Τα νομοσχέδια θα έπρεπε να συντάσσονται με άλλο τρόπο, η διαύγειακαι διαβούλευση πρέπει να είναι έννοιες ουσιαστικές.
Βέβαια για να υλοποιηθεί μια τέτοιου είδους συνεργασία,πρέπει να υπάρχουν οι προϋποθέσεις. Δηλαδή, πρέπει να υπάρχει αξιοπιστία,ουσιαστικός διάλογος και συγκεκριμένες υλοποιήσιμες ιδέες και προτάσεις.

Οι φορείς να είναι υπεύθυνοι και η πολιτεία να αναγνωρίζει τονρόλο του καθενός...


Σύγχρονη πολιτική για την αυθαίρετη δόμηση

Όμως όπως είπα και πρωθύστερα όλα αυτά είναι δύσκολα, γιατί δενείναι μια απλή σημείωση σε ένα ημερολόγιο, ως κόκκινη γραμμή, είναι θέμαγενικότερης νοοτροπίας και παιδείας.
Θεωρώ όμως και συγχρόνως ευελπιστώ, ότι έχουμε φτάσει πλέονστο σημείο αυτό, που α) δεν έχουμε την πολυτέλεια του χρόνου να κάνουμε ατέρμονεςσυζητήσεις και αναλύσεις β) έχουν γίνει οι απαιτούμενες ζυμώσεις, έχει ωριμάσειη ιδέα και έχουμε δει τα αποτελέσματα από όλες τις προηγούμενες ρυθμίσεις καιδιατάξεις, ώστε να κάνουμε ένα γενναίο βήμα και να περάσουμε σε μια νέα εποχή πραγμάτων.
Το ανθρώπινο δυναμικό υπάρχει, το ίδιο και οι ιδέες, και δεννομίζω να το αμφισβητεί αυτό κανείς.

Αυτόπου χρειάζεται είναι ένα ολοκληρωμένο σχέδιο.
Αυτό τοσχέδιο για να είναι αποτελεσματικό, παραγωγικό και υλοποιήσιμο, χρειάζεταιμελέτη, συγκεκριμένο υπόβαθρο και τη συμμέτοχη των επιστημόνων, δεν μπορεί ναχαραχτεί μόνο από τους πολιτικούς.

Οι προτεραιότητες, οι προσεγγίσεις, οι αναλύσεις και οιπροτάσεις, από εδώ και πέρα θα πρέπει να έχουν μια, ριζοσπαστική, σχεδόνανατρεπτική λογική, ώστε τα αποτελέσματα να μπορέσουν πραγματικά να αλλάξουν τααποδεδειγμένα κακώς κείμενα. Κακώς και στον τρόπο εφαρμογής των νόμων, αλλά καιστη γενικότερη νοοτροπία και πρακτική.
Ο κόσμος πρέπει νακαταλάβει ότι δεν είναι η ποσότητα που προσδίδει αξία, αλλά η ποιότητα. Ως εκτούτου, σημασία δεν έχει πόσο θα κτίσω, και πόσο θα πουλήσω, σημασία έχει τι θαδημιουργήσω και πώς θα το αξιοποιήσω.

Η δημιουργία μιας πλατφόρμας δεδομένων της χώρας που θαπεριλαμβάνει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες και υπόβαθρα (κτηματολόγιο,δασολόγιο, αιγιαλός, οικισμοί παραδοσιακοί και μη, αρτιότητες κλπ) είναι πλέονεπιβεβλημένη.
Επίσης μια οριστική διευκρίνιση του νομικούκαθεστώτος εκτάσεων και ακινήτων που ανήκουν ιδιοκτησιακά σε ιδιώτες, αλλάείναι αδύνατη η αξιοποίησή τους, λόγω κάποιας αξίωσης ή διεκδίκησης από τοΔημόσιο, είναι απαραίτητη.

Τέλος μια επιστημονικά τεκμηριωμένη μέθοδος για το πωςμελετάμε και κτίζουμε (ένας απλουστευμένος επιτέλους οικοδομικός κανονισμός)και η θεσμοθέτηση μιας πιο ανθρώπινης κλίμακας σε επίπεδο αστικού σχεδιασμού......

Αυτά είναι πλέον τα αναγκαία βήματα.

Είναι απαράδεκτο αυτή τη στιγμή, να καλούμαστε να εφαρμόσουμεμέσα σε ένα ασφυκτικό χρονικό διάστημα ¨μνημονικά¨ σχέδια και απαιτήσεις, όταν θαέπρεπε εδώ και χρόνια να είναι οι προτεραιότητές μας. Θα έπρεπε, εδώ και χρόνιανα είχε ολοκληρωθεί το εθνικό κτηματολόγιο, να είχε αξιολογηθεί η δημόσια περιουσία,να είχε αξιοποιηθεί ο δημόσιος χώρος, να είχαν εκσυγχρονιστεί τα εργαλεία καινα είχαν απλοποιηθεί οι διαδικασίες. Όλα αυτά έπρεπε να έχουν γίνει εδώ καιχρόνια σύμφωνα με τα δικά μας δεδομένα, τις ανάγκες της χώρας και των πολιτών της.Είναι φυσικό τώρα που δεν υπάρχει πλέον χρονικό περιθώριο, όλα να γίνονται βίαια,με τεράστιο κοινωνικό κόστος.

Το έλλειμμα όμως τόσων χρόνων σε επίπεδο προτάσεων καιυλοποίησης αυτών από μέρους της κρατικής διοίκησης, δημιούργησε το κενό και ταπροβλήματα που όλοι γνωρίζουμε, με αποτέλεσμα, αυτή τη στιγμή, να προσπαθούμε μελανθασμένο δυστυχώς τρόπο να περισώσουμε ότι απέμεινε.

Όταν λοιπόν πολίτες και μηχανικοί, γνωρίζουν αυτά τα δεδομένακαι αυτά είναι ξεκάθαρα, είναι πολύ πιο εύκολο, να προσαρμόσεις τις ανάγκες σουκαι να μελετήσεις σύμφωνα με αυτές.
Ένα τέτοιο ολοκληρωμένο πλάνο, θα κάλυπτε όλες τις ανούσιες καισίγουρα πολύπλοκες αναθεωρήσεις, αλλαγές, ερμηνείες και διευκρινίσεις που όλοιγνωρίζουμε και καθημερινά μας ταλαιπωρούν, αφήνοντας τα κενά, στα οποίαδημιουργούνται οι αυθαιρεσίες.

Εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς τι θα συμβεί μέχρι να γίνουναυτές οι αλλαγές?
Πως θα διασφαλίσουμε ότι δεν θα υπάρξουν νέα αυθαίρετα?
Γιατί οι αλλαγές αυτές χρειάζονται χρόνο και τα αποτελέσματαδεν θα είναι άμεσα ορατά. ///

Μέχρι η αλλαγή νοοτροπίας να εδραιωθεί και να ξέρουμε που χρίζουμεκαι πόσο πραγματικά χρειαζόμαστε, υπάρχουν κάποια εργαλεία, χρήσιμα.
Και αυτά είναι η ταυτότητα κτηρίου (απαίτηση χρόνων....) καιη βεβαίωση μηχανικού (μέγιστη ανάληψη ευθύνης). Δεν θα επεκταθώ στην ανάλυσήτους, τα γνωρίζουμε όλοι.


Αρχιτεκτονική

Κλείνοντας θα ήθελα να σας καταθέσω κάποιες σκέψεις καιδράσεις γι’ αυτό που ονομάζω αλλαγή νοοτροπίας.

-Η θεσμοθέτηση του προγράμματος «Αρχιτεκτονική στα Σχολεία» (πρόγραμμα που παρουσίασε ο ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑήδη από το 2011) συμβάλλει στη γενική εκπαίδευση θεμάτων αντίληψης τουδομημένου περιβάλλοντος, παρατήρησης και συνειδητοποίησης της κλίμακας.
- Η Συνεργασία των σχολών με τουςεπαγγελματικούς συλλόγους, ώστε να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ ακαδημαϊκής γνώσηςκαι επαγγελματικής πραγματικότητας.
-Η διαρκής μελέτη και παρακολούθηση των νόμων από τουςαρμόδιους φορείς προσφέρει γνώσεις για την αποφυγή νέων λαθών (αντικείμενοενασχόλησης των επιτροπών του συλλόγου αρχιτεκτόνων).
-η ουσιαστική θεσμοθέτηση της δημόσιας διαβούλευσης και τουσυμμετοχικού σχεδιασμού, δίνει τη δυνατότητα στην κοινωνία να καταθέσει τιςπροτάσεις της και να αναλάβει τις ευθύνες της.
-Η καθιέρωση, του θεσμού των Αρχιτεκτονικών Διαγωνισμών με κυρίαρχο στόχο την ανάδειξη νέων καιπρωτοποριακών ιδεών.
- Η προστασία τωναρχών διατήρησης της αυθεντικής κατάστασης, και η αποστασιοποίηση από τηνάκριτη προσήλωση στο παρελθόν.

Όλα αυτά στο σύνολό τους και σε συνδυασμό με άλλες προτάσειςφορέων, πάντα σε συνεργασία με τη δημόσια διοίκηση, μπορούν να συμβάλλουν στηναλλαγή νοοτροπίας για το περιβάλλον.

Η προβολή της αρχιτεκτονικής και ο δημόσιος διάλογος περίαυτήν, θέμα που έχει αναδείξει ο ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ τον τελευταίο καιρό, δίνει άλλες διαστάσεις και προσανατολίζει την κοινωνία σε επίπεδο ποιότητας και όχι ποσότητας για τον τρόπο παράγωγης, διαμόρφωσης και αξιοποίησης των κτηρίων του δημόσιου χώρου και του περιβάλλοντος γενικότερα.

«Υπάρχουν προοπτικές στην άσκηση του επαγγέλματος του μηχανικού;
Η περίπτωση των Αρχιτεκτόνων Μηχανικών».

“Πάντα υπάρχει προοπτική”
Να  ευχαριστήσω τους συνδιοργανωτές και να συγχαρώ το ΙΕΚΕΜ ΤΕΕ και τον πρόεδρό του τον Γιάννη τον Αλαβάνο για την πρωτοβουλία της οργάνωσης αυτής της εσπερίδας.

Ξεκινώντας, την τοποθέτησή μου, να σας πω ότι απέσπασα επιλεκτικά, 3 από τους
βασικούς σκοπούς στα καταστατικά των φορέων που συνδιοργανώνουν αυτή την
εσπερίδα, και σας τους διαβάζω,
1.Πρόγραμμα σπουδών που οξύνει τις αισθήσεις και το πνεύμα, ώστε να
μπορούν να ανταποκρίνονται ολοκληρωμένα στις εξελίξεις των αρχιτεκτονικών
ιδεών.
2.Επίδειξη ενεργούς αλληλεγγύης στην επαγγελματική και επιστημονική τους
δραστηριότητα.
3.Η κάθε είδους υποστήριξη σε επίπεδο γνώσεων των μηχανικών, ώστε να
ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

Σας διάβασα αυτά τα αποσπάσματα ώστε να κατανοήσουμε πλήρως όλοι μας τη
δυναμική που μπορεί να έχει η συνεργασία και ο συντονισμός αυτών των 3 φορέων,
σε επίπεδο διάλογου καθώς επίσης σε επίπεδο κατάθεσης συγκεκριμένων ιδεών και
δράσεων με σκοπό την προετοιμασία, τη στήριξη και την επιμόρφωση των
αρχιτεκτόνων όχι μόνο σε αυτή τη δύσκολη περίοδο αλλά σε μια μόνιμη βάση,
συνεχούς στήριξης του κλάδου.


Προκειμένου να οργανωθεί η συγκεκριμένη εσπερίδα στήθηκε ένας κορμός
ερωτήσεων και προβληματισμών.
1. Θα μπορέσει η Ελλάδα να βγει από την κρίση αν δεν αλλάξει πολιτικές??
2. Θα καταφέρει να αξιοποιήσει το επιστημονικό της δυναμικό ??
3. Αποτελεί λύση σήμερα, η εξωστρέφεια;
4. Ποιες είναι σήμερα οι προοπτικές απασχόλησης των αρχιτεκτόνων μηχανικών εν
μέσω κρίσης;
Προσπαθώντας λοιπόν να απαντήσω σε όλα αυτά τα εύλογα ερωτήματα που τίθενται
καταρχήν από τους συναδέλφους και έπειτα από τους ίδιους τους αρμόδιους φορείς,
σκέφτηκα ότι μάλλον θα έπρεπε πρώτα να αναλογιστούμε όλοι μαζί, ποιά από αυτά
τα ερωτήματα εξετάστηκαν τη χρονική περίοδο που έπρεπε, σε πόσα πήραμε
επίσημη θέση, σε ποιά θέματα κατατέθηκαν έγκαιρα συγκεκριμένες προτάσεις, και
τελικά ποιός είναι ο τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος έστω και την ύστατη
στιγμή.
Σήμερα πιστεύω ότι η απάντηση βρίσκεται στο συντονισμό δυνάμεων, στην έγκαιρη
πληροφόρηση και στην άμεση αντίδραση.
Σε πολλές από τις τοποθετήσεις μου τον τελευταίο καιρό, προσωπικές και θεσμικές,
συνηθίζω να ξεκινώ με την αρχική παράγραφο του ψηφισμένου προγραμματισμού
δράσεων του ΣΑΔΑΣ –Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων, και αυτό γιατί αποτελεί
μια πραγματικότητα, μια καταγραφή και διαπίστωση που πρόεκυψε μετά από
ανταλλαγή απόψεων και ζύμωση ιδεών όχι αβίαστα, πράγμα που σημαίνει ότι δεν
είναι ένα τυπικό κείμενο αλλά μια ουσιαστική πρόταση που έχει δυνατότητες
υλοποίησης.

Στο πρωτόγνωρα δυσμενές περιβάλλον που δημιουργεί:
· η ύφεση στην οικονομία και η επίπτωσή της στον κλάδο μας (μείωση μισθών
και εισοδημάτων, υποαπασχόληση, ανεργία και ανέχεια μεγάλου αριθμού
συναδέλφων, συρρίκνωση των αρχιτεκτονικών γραφείων κλπ.),
· η πρωτοφανής κατάργηση των διασφαλίσεων και κατακτήσεων στα
εργασιακά, επαγγελματικά, ασφαλιστικά και φορολογικά θέματα, καθώς και
· η επιχειρούμενη, εκ βάθρων αναδιάρθρωση και αναδιοργάνωση του συνόλου
σχεδόν του θεσμικού πλαισίου της κείμενης νομοθεσίας που μας αφορά, σε
εποχή μάλιστα έντονης κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής αναταραχής, με
μια,βεβιασμένη και πρόχειρη απάντηση στα χρόνια αιτήματα του κλάδου μας και
τη ριζική αλλαγή του τοπίου άσκησης του επαγγέλματος,
εμείς οι αρχιτέκτονες,
θεωρούμε ότι αποτελεί μονόδρομο η συλλογική αντιμετώπιση των προβλημάτων
μας, με συσπείρωση στα συλλογικά όργανα και με πρακτική ενδυνάμωση της
αλληλεγγύης μεταξύ μας.

Σε μια τέτοια λοιπόν περίοδο σαν αυτή που ζούμε τα τελευταία χρόνια, βίαιης
ανατροπής όλων αυτών που θεωρούσαμε ως δεδομένα, εμείς τι κάναμε, που
ήμασταν, και πως αντιδράσαμε ??
Νομίζω ότι μάλλον καθυστερήσαμε, πολλές φορές αποφύγαμε να πάρουμε θέση και
συνήθως οι προτάσεις μας ήταν γενικόλογες ή αόριστες.
Σήμερα λοιπόν, τα περισσότερα από όσα θεωρούσαμε δεδομένα, για να μην πω όλα
έχουν καταρρεύσει.
Είναι μια πραγματικότητα, δεν πρέπει όμως να θεωρήσουμε ότι είναι μια
πραγματικότητα μη αναστρέψιμη.

Η αναγκαιότητα των μηχανικών για την ανάπτυξη.
Σήμερα είναι απαραίτητο, για μια ακόμη φορά να επισημάνουμε τον σημαντικό ρόλο
των μηχανικών, σαν βασικό και απαραίτητο συντελεστή της αναπτυξιακής πορείας
της οικονομίας της χώρας.
Καθώς επίσης πρέπει να επισημάνουμε τον ρόλο του μηχανικού στην ανάδειξη της
καινοτομίας η οποία αποτελεί πρωταρχικό εργαλείο για την έξοδο από την κρίση.
Είναι δεδομένο ότι η ανάπτυξη της χώρας δεν μπορεί να συντελεστεί χωρίς την
εκτέλεση μιας σειράς από έργα, (οποιασδήποτε κλίμακας, μεγάλα, μεσαία ή μικρά).
Τα έργα αυτά θα δημιουργήσουν προϋποθέσεις για ανταγωνιστική παραγωγή και
προσφορά υπηρεσιών με στόχο να προσελκύσουν επενδύσεις. Όλοι γνωρίζουμε ότι
στις παραγωγικές δυνάμεις πρωταγωνιστικό ρόλο παίζουν οι μηχανικοί, μια μεγάλη
τάξη ενεργού δυναμικού με υψηλού επιπέδου εκπαίδευση και κατάρτιση,
προσανατολισμένη στη σχεδίαση, οργάνωση, υλοποίηση και συντήρηση έργων.
Αυτοί οι μηχανικοί λοιπόν, που σήμερα αποτελούν ένα τεράστιο ανθρώπινο δυναμικό
120.000 περίπου ατόμων, πρέπει να τεθούν επικεφαλείς στην εκπόνηση και την
εκτέλεση των αναπτυξιακών αυτών σχεδίων.
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αφήσουμε τους νέους να φύγουν στο εξωτερικό
πόσο μάλλον να τους ωθούμε με τα λόγια και τις πράξεις μας.
Ποια είναι η απασχόληση των αρχιτεκτόνων μηχανικών εν μέσω κρίσης.
Έλλειψη ρευστότητας, αδυναμία χρηματοδότησης, ακόμα και των μικρών ιδιωτικών
έργων, γενικότερη έλλειψη κατασκευαστικής δραστηριότητας.

Τι βιώνουν σήμερα ??
Προσπάθεια εξορθολογισμού του πολεοδομικού νομοθετικού πλαισίου, που μέχρι
στιγμής έχει οδηγήσει όλους τους μηχανικούς σε πλήρη σύγχυση, ένα μόνιμο
προβληματισμό σχετικά με τα επαγγελματικά δικαιώματα, έλλειψη δεοντολογίας,
αθέμιτος ανταγωνισμός, έλλειψη ελέγχου στην ποιότητα παροχής των υπηρεσιών,
και τελικά προβλήματα επαγγελματικής επιβίωσης.
Από την άλλη το αντικείμενο της μελέτης έχει συρρικνωθεί, και μιλάμε πλέον μόνο για
ταχτοποιήσεις, νομιμοποιήσεις, αλλαγές χρήσης, εσωτερικές διαρρυθμίσεις.
Με τι ασχολούνται σήμερα οι Έλληνες αρχιτέκτονες?
Η καταγραφή των αυθαιρέτων, η νομιμοποίηση των παρανομιών, τα ενεργειακά
πιστοποιητικά, δυστυχώς είναι σήμερα το αντικείμενο ενασχόλησης του αρχιτέκτονα.
Δεν μπορεί όμως να είναι αυτό ή τουλάχιστον δεν μπορεί να είναι το πρωταρχικό.
Κατανοώ το πρόβλημα, που βιώνουν στο σύνολό τους οι μηχανικοί της χώρας και οι
αρχιτέκτονες ειδικότερα με τη συρρίκνωση του αντικειμένου. Όμως δεν πρέπει να
χάσουμε τον προσανατολισμό μας.

Ποιες προτάσεις διατυπώνονται στην Ελλάδα και διεθνώς.
Στην τελευταία Γενική Συνέλευση του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου Αρχιτεκτόνων (ACE),
το Νοέμβριο του 2012, διατυπώθηκαν από την πλειοψηφία των εκπροσώπων των
χωρών που συμμετείχαν οι παρακάτω θέσεις και προβληματισμοί, οι οποίοι εμμέσως
οδηγούν και σε προτάσεις.
1. Η επιτυχία των αρχιτεκτόνων είναι να μπορούν να είναι σε όλα τέλειοι, πράγμα το
οποίο σημαίνει συνεχιζόμενη επιμόρφωση σε όλους τους τομείς (Αγγλία) .
2. Οι αρχιτέκτονες πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν είμαστε θεοί, οφείλουμε να
συνεχίσουμε την εκπαίδευσή μας και την ενημέρωση (Κροατία).
3. Είναι απαραίτητη η εξειδίκευση σε τομείς ανακαίνισης, αποκατάστασης,
ενεργειακής αναβάθμισης, στο πλαίσιο της συνεργασίας των ειδικοτήτων, υπάρχει
πλήρης ανάγκη εξειδίκευσης προσόντων (Γερμανία).
4. Οι αρχιτέκτονες πρέπει να είναι δίπλα στην κοινωνία, και να την βοηθήσουν να
κατανοήσει την αναγκαιότητα και την ποιότητα της εργασίας του αρχιτέκτονα
(Ιρλανδία).
5. Πρέπει να γίνει συνείδηση σε κάθε πελάτη ότι ο σύμβουλος κάθε κατασκευαστικού
έργου, πρέπει να είναι ο αρχιτέκτονας.
Επίσης,
6. Θα πρέπει να θεσμοθετηθεί ο όρος ασφάλεια του έργου του αρχιτέκτονα / δηλαδή
της μελέτης, και να δημιουργηθεί μια κοινή ευρωπαϊκή πλατφόρμα για αυτό.
7. Σε πολλές χώρες παρόλο που αυξάνεται η ανοικοδόμηση υπάρχει πτώση των
μισθών και γενικότερα των απολαβών των αρχιτεκτόνων (Γαλλία).
Παρουσιάζεται μια πτώση στη ζήτηση αρχιτεκτόνων (Ιρλανδία).
Υπάρχουν πιθανοί λόγοι που εξηγούν το φαινόμενο μείωσης μισθών και γενικότερα
απολαβών των αρχιτεκτόνων. Ο ένας είναι η γενικότερη οικονομική κρίση, ο
δεύτερος ο αριθμός των αρχιτεκτόνων κάθε χώρας (Ισπανία).
Πριν από περίπου 6 μήνες διεξήχθη μια έρευνα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την
κατάσταση των αρχιτεκτόνων και του επαγγέλματος, υπήρξαν αρκετά στοιχεία,
δυστυχώς όμως δεν έχουμε στοιχεία σχετικά με τις σχολές και τους φοιτητές
αρχιτεκτονικής.
Από την έρευνα βγήκαν τα εξής αποτελέσματα:
Α. Γενικά υπάρχουν μικρές διαφορές μεταξύ της κατάστασης που επικρατεί στις
χώρες της Ευρώπης.
Β. Οι αρχιτέκτονες είναι πανταχού παρόντες σε ότι έχει να κάνει με σχεδιασμό, έχουν
ιδιαίτερη σχέση και παρουσία σε μεγάλο αριθμό φάσεων της κατασκευής των έργων
που μελετούν, και είναι ενήμεροι για έναν μεγάλο αριθμό πρόσθετων υπηρεσιών που
μπορούν να προσφέρουν.
Γ. Οι πιο αξιοσημείωτες διαφοροποιήσεις μπορούν να αποδοθούν σε εθνικές
νομοθεσίες και στον τρόπο που ασκείται το επάγγελμα, δηλαδή των δικαιωμάτων
που έχουν οι αρχιτέκτονες αλλά και του αποκλεισμού τους από ορισμένα καθήκοντα.
Αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις για τη δομή της εσωτερικής αγοράς στην Ευρώπη
και ανοίγει ερωτήσεις σχετικά με τα καθήκοντα και τις ευθύνες που πελάτες και η
κοινωνία θέλουν να εμπιστευτούν, και εκείνες που οι αρχιτέκτονες είναι έτοιμοι να
αναλάβουν.

Αποδεικνύεται λοιπόν ότι το θέμα είναι γενικό, η κρίση έχει επηρεάσει μεγαλύτερο
ποσοστό από αυτό που ίσως φανταζόμασταν. Πιθανότατα στη χώρα μας να είμαστε
ακόμα στο στάδιο καταγραφής και αξιολόγησης του προβλήματος ενώ η υπόλοιπη
Ευρώπη έχει ήδη λάβει κάποια μέτρα αντιμετώπισης. Δυστυχώς δεν έχουμε κάποια
επίσημη πληροφόρηση γι’ αυτό.
Σε αυτό το σημείο, να τονίσω την αναγκαιότητα της συμμετοχής και εκπροσώπησης
των φορέων στις διεθνείς οργανώσεις. Πράγμα το οποίο είναι πλέον αδύνατο λόγω
των απαιτούμενων περικοπών στις οποίες έχουμε όλοι προχωρήσει, πρώτα οι
σύλλογοι αλλά και το ΤΕΕ.

Τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη χώρα.
Από όσο όλοι γνωρίζουμε έχουν ξεκινήσει την υλοποίησή τους διάφορα
μεγαλεπήβολα σχέδια, υπάρχουν ακόμα αρκετά έτοιμα που περιμένουν το πράσινο
φως, και άλλα που ακόμα μελετούνται.
Υπάρχουν ακόμη και άνθρωποι, σχήματα και χώρες, που ενδιαφέρονται για
επενδύσεις, για αξιοποίηση…
Άρα είναι δεδομένο ότι
Αρχιτεκτονική υπάρχει και θα παράγεται, δεν μπορεί να πάψει να υφίσταται, το θέμα
είναι από ποιους και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Σε μια χώρα που θα δοθεί η ευκαιρία κατασκευής μεγάλων έργων, στα
μητροπολιτικά κέντρα αλλά και στην περιφέρεια, ανάπλασης και διαμόρφωσης των
δημοσίων χώρων, ανακαίνισης και αναβάθμισης με στόχο την αξιοποίηση του
υφιστάμενου κτηριακού αποθέματος, οι αρχιτέκτονες δεν μπορούν να απέχουν

Τα μεγάλα έργα θα προχωρήσουν και θα υλοποιηθούν, το θέμα είναι ποιος θα τα
μελετήσει ??
Τα χρήματα για την κατασκευή θα βρεθούν και θα κατατεθούν, το θέμα είναι ποιος θα
τα διαχειριστεί με ποιο τρόπο και ποιος θα πληρωθεί από αυτά ???
Σήμερα θεωρούμε ότι οι αρχιτέκτονες έχουν χάσει τη δυνατότητα να μελετήσουν και
να δημιουργήσουν, ότι δεν έχουν αντικείμενο να απασχοληθούν. Λάθος, έχουμε οι
ίδιοι αποδεχτεί ότι δεν υπάρχει ρόλος για εμάς σε αυτά τα έργα που θα γίνουν.
Πρέπει να ψάξουμε και να κατανοήσουμε πλήρως όλο το φάσμα των μελετών και
εργασιών που θα προκύψουν από τα νέα έργα.
Οι αναπλάσεις των κέντρων και οι διαμορφώσεις των δημόσιων χώρων, η
βιοκλιματική αρχιτεκτονική, ο ενεργειακός εκσυγχρονισμός των κτηρίων και ο
σχεδιασμός νέων με χαμηλή ενεργειακή κατανάλωση, και τέλος η προβολή και η
αξιοποίηση της αρχιτεκτονικής κληρονομίας, όλα αυτά δεν μπορούν να μελετηθούν
και να υλοποιηθούν χωρίς τους αρχιτέκτονες.
Όλα αυτά πρέπει να τα διεκδικήσουμε, γιατί είναι αντικείμενο της επιστήμης μας.
Να τα διεκδικήσουμε, σε ένα πλαίσιο συνέργειας με τις άλλες ειδικότητες των
μηχανικών που διεπιστημονικά ολοκληρώνουν τα έργα.
Δεν πρέπει να φοβόμαστε την εξειδίκευση, να αρνούμαστε την πιστοποίηση, δεν
πρέπει να γυρνάμε την πλάτη στις νέες τεχνολογίες, δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε
τις ιδιωτικές πρωτοβουλίες με καχυποψία.
Η ιδιωτική πρωτοβουλία, στην αξιοποίηση του ιδιωτικού αλλά και, δημόσιου πολλές
φορές χώρου, στα πλαίσια της ανάπτυξης και της οικονομικής ανάκαμψης είναι
θεμιτές, το ουσιαστικό είναι μέσα από αυτές να στηρίξεις τους ανθρώπους, να δώσεις
λύσεις στις πραγματικές ανάγκες, να απαντήσεις στους προβληματισμούς της
κοινωνίας και τελικά να παραχθεί αξιόλογο έργο που θα παραμείνει, προσδίδοντας
υπεραξία στην ίδια τη χώρα
Η προοπτική υπάρχει, και είναι η διεκδίκηση των αρχιτεκτόνων της χώρας στην
ενασχόληση τους με όλα τα έργα (ανεξαρτήτως κλίμακας) που θα
πραγματοποιηθούν στο άμεσο μέλλον.
Μέχρι να ανακάμψει οικονομικά η χώρα, δηλαδή οι ίδιοι οι πολίτες της και να δοθεί εκ
νέου η δυνατότητα στην ανέγερση και κατασκευή ιδιωτικών έργων, τα οποία
απασχολούσαν στη πλειοψηφία τους μηχανικούς τα τελευταία χρόνια, πρέπει να
βρεθεί τρόπος στήριξης αυτού του επιστημονικού δυναμικού.
Μια χώρα λοιπόν που σέβεται την κοινωνική της πολιτική, και θέλει να προστατέψει
τους πολίτες της, μια χώρα που θέλει να δώσει διεξόδους και αντικείμενο
απασχόλησης στους νέους της και που τελικά αναγνωρίζει το επιστημονικό της
δυναμικό (για το όποιο καυχιέται στο εξωτερικό) Δυνατά «χαρτιά» για την ελληνική
οικονομία η ύπαρξη πολύ καλά εκπαιδευμένων και αποτελεσματικών
μηχανικών διαβάζουμε σε πρόσφατα δημοσιεύματα.(η Ελλάδα κατατάσσεται στην 6η θέση
με βάση αυτό το κριτήριο), ο τουρισμός (στη 10η θέση), οι εξαγωγές (στην 19η θέση) (στην 5η θέση).,
δεν παραδίδει το μελετητικό και κατασκευαστικό έργο, σε ξένους μηχανικούς και
εταιρείες αλλά χρησιμοποιεί και δίνει δυνατότητες στο δικό της δυναμικό.
Δυστυχώς μέχρι στιγμής η πολιτεία δεν έχει πείσει, ότι έχει εξαντλήσει το περιθώριο
στην «εύρεση» ή «δημιουργία» των κατάλληλων εργαλείων.....
Παρόλο που γίνονται σοβαρές προσπάθειες εξυγίανσης, ο τρόπος και ο χρόνος δεν
δείχνουν να είναι σύμμαχοι στην ανάπτυξη. Θεωρώ ότι υπάρχουν ακόμη μεγάλες
δυνατότητες απορρόφησης του ανθρώπινου δυναμικού των αρχιτεκτόνων της
χώρας.

Προγράμματα σπουδών.
Από την άλλη τα προγράμματα σπουδών, χρειάζονται μια νέα αξιολόγηση και έναν
προσανατολισμό σύμφωνα με τις νέες ανάγκες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι
απομακρυνόμαστε από την αρχιτεκτονική και τη βασική ιδέα της σύνθεσης, δηλαδή
τη δημιουργία, μια δημιουργία στον χρόνο, μια παρέμβαση στον χώρο.
Η βασική ιδέα είναι πάντα η ίδια, αυτός είναι ο στόχος, δεν αλλάζει, αυτό που μπορεί
και πρέπει να αλλάζει, κατά περίπτωση και κατά περιόδους είναι τα εργαλεία, τα
οποία βέβαια πρέπει να βασίζονται πάντα στις ανάγκες και τις επιθυμίες των
ανθρώπων.
Ερευνητικά προγράμματα. Τα ερευνητικά προγράμματα με τη μορφή που θα έπρεπε
να έχουν, δηλαδή τη διαμόρφωση μιας πλατφόρμας πληροφοριών πάνω στην οποία
θα πατήσει μια πρόταση ή μια μελέτη, είναι απαραίτητα. Στη δεδομένη δε χρονική
περίοδο, μπορούν να δώσουν αντικείμενο εργασίας σε ένα μεγάλο αριθμό
αρχιτεκτόνων (αν και εφόσον διευρυνθεί ο κύκλος αυτών που ασχολούνται) και
συγχρόνως να αποτελέσουν εργαλείο για τη μελέτη και υλοποίηση μεγάλων έργων.
Θεωρώ ότι η πολιτεία θα έπρεπε να έχει εξασφαλισμένα κονδύλια για τη
χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων, και όχι να τα ψάχνει στην ιδιωτική
πρωτοβουλία.
Άρα αυτό που χρειαζόμαστε άμεσα είναι,
Νέα εργαλεία, γρήγορες και αποτελεσματικές κινήσεις, αξιοποίηση του δυναμικού της
χώρας.
Με βασικές προϋποθέσεις,
Διαφανείς διαδικασίες, σεβασμός στους θεσμούς και τους αρμόδιους φορείς,
συνέργεια ειδικοτήτων, έλεγχος και ασφάλεια στην κατασκευή των έργων.
Πως θα αντιμετωπίσουμε την κρίση και θα ανοίξουμε δρόμο για την προοπτική
που σίγουρα υπάρχει.
Χρειάζεται λοιπόν μια ολοκληρωμένη νέα αντιμετώπιση και θεώρηση των
πραγμάτων. Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι δεν είναι η ποσότητα που προσδίδει
αξία, αλλά η ποιότητα, η οποία μπορεί να διασφαλιστεί,
1. Με τον εμπλουτισμό στα προγράμματα σπουδών των φοιτητών της αρχιτεκτονικής
και με την συνεχιζόμενη εκπαίδευση των ανεξαρτήτου ηλικίας επαγγελματιών.
Με την ανάγκη εξειδίκευσης σε νέους τομείς και τεχνολογίες αλλά πολλές φορές και
την ανάγκη πιστοποίησης της γνώσης αυτής.
2. Με εξορθολογισμό της νομοθεσίας και διαφανείς διαδικασίες.
3. Με την αξιοποίηση του δυναμικού των Ελλήνων αρχιτεκτόνων, σε όλα τα έργα
δημόσια και ιδιωτικά που θα δρομολογηθούν στα πλαίσια της ανάπτυξης και
οικονομικής ανάκαμψης της χώρας.
Άρα στόχος των αρχιτεκτόνων είναι να αποδείξουν άμεσα ότι είναι σε θέση να
μελετήσουν όλα αυτά τα μεγάλα, δημόσια και ιδιωτικά έργα που θα υλοποιηθούν τα
επόμενα χρόνια και ευθύνη και υποχρέωση της πολιτείας να τους δώσει τη
δυνατότητα να πάρουν μέρος σε αυτά.
Έτσι θα παραχθεί αρχιτεκτονική υψηλού επιπέδου, από Έλληνες αρχιτέκτονες.
Θα ανοίξει ένα μεγάλο κεφάλαιο και αντικείμενο μελέτης στη χώρα. Δημιουργώντας
έτσι ευκαιρίες και αποτρέποντας τους νέους από την ανάγκη αλλαγής εργασιακού
περιβάλλοντος.

Ο αρχιτέκτονας δεν είναι πολιτικός, μπορεί όμως να ασκήσει πολιτική. Είναι
υποχρέωσή μας να προβληματιζόμαστε από τη σημερινή κατάσταση που βιώνουμε
και το έργο μας και οι προτάσεις να βασίζονται στις πραγματικές ανάγκες των
ανθρώπων.
Ο αρχιτέκτονας είναι ο πλέον αρμόδιος να παρατηρήσει τη μορφή της πόλης και την
τρέχουσα κατάσταση και να κατανοήσει τα αίτια που οδήγησαν σε αυτό το
αποτέλεσμα. Μπορεί να κάνει προτάσεις, να εισηγηθεί τρόπους αντιμετώπισης και
τελικά, μέσα από ένα λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο, να δώσει λύσεις.
Υπό αυτήν την έννοια, ο ρόλος των αρχιτεκτόνων και κατ’ επέκταση του έργου τους
μέσα στην κρίση, είναι να οδηγήσουν την κοινωνία σε διέξοδο προτείνοντας
προοπτικές ανάπτυξης.
Τότε θα δούμε την προοπτική.
Γιατί προοπτική υπάρχει πάντα.
Και όταν υπάρχει βούληση είναι βέβαιο ότι θα βρεθεί ο τρόπος.

Συνέδριο με θέμα «Re-engineering Greece»

25 & 26 Μαΐου 2013

Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ωνάση

 «Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΩΣ ΥΠΕΡΑΞΙΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ»

Διαβάζοντας  κανείς  τον  τιτλο της  τοποθετησης  ευκολα  μπορει  να μπερδευτει  και  να θεωρήσει  η να σκεφτει ότι μιλαμε  για  την  αρχιτεκτονικη του τουρισμου , των τουριστικων καταλυματων και  γενικοτερα  υποδομων , των τουριστικων περιοχων , μνημειων και συνολων , η απλα για την αρχιτεκτονικη  των τουριστικων  προορισμων..

όμως  όχι 

σκοπος της σημερινης  παρεμβασης   , με  αυτη τη  συντομη  εισηγηση  είναι  να καταθεσω  την αποψη ότι ,

αυτή καθεαυτη  η  συγχρονη  αρχιτεκτονικη της  χωρας  μπορει  να αποτελεσει  αντικειμενο τουρισμου , …προσδιδοντας  υπεραξια στο τουριστικο προιον .

δηλαδη , 

Ειναι  γνωστο  σε  ολους  οτι ο Τουρισμός αποτελεί έναν από τους πλέον δυναμικούς κλάδους της οικονομίας. Δεδομένων, λοιπόν,  των οικονομικών συνθηκών που αντιιμετωπιζει σημερα  η χώρα, είναι προφανές ότι ο τουρισμός αποτελεί βασικό μοχλό για την επανεκκίνηση της πραγματικής  οικονομίας.

Παρολο  αυτα  υπαρχουν  στοιχεια  που δειχνουν  οτι χρειαζεται  μια  αλλαγη  προσανατολισμου η μεταβασης σε  ενα  αλλο ειδος  τουρισμου , ισως  πιο πολυθεματικο.

Χρειαζεται ενας νεος  προσανατολισμος  ως προς  το  προιον .

Θα  επρεπε  ισως  να  προβληματιστουμε  πως  θα μπορουσε η χωρα  μας , η Ελλάδα να δημιουργησει τις  προυποθεσεις και τις υποδομες για μια σταθερη υπεραξια περα της  ταυτισης  με  την  αρχαιοτητα, τα  μνημεία,  τον ηλιο  και τη θαλασσα .

Συγκεκριμενα  και αναφορικα με τα  , τις ιστορικες πολεις , πχ την Αθηνα , και τα   μνημεια της  ,

Το  ζητουμενο  δεν  ειναι  να συντηρησουμε   τα στοιχεια αυτα , σαν  μεγαλα μουσεια,  αλλα  να    βοηθησουμε την πολη να εξελιχθει  , χρησιμοποιωντας  αυτο  το  λαμπρο  παρελθον  σαν  ενεργο  και  οχι  απομονωμενο  στοιχειο  μεσα  στην  καθημερινοτητα .

Αρα  ειναι απαραιτητος   ο  προβληματισμος  ως  προς τον  τροπο διαχειρισης  της  αρχιτεκτονικης  και  πολιτιστικης  κληρονομιας μιας  χωρας , σε  συνδιασμο με  την    πολιτικη  διαμορφωσης  και  παραγωγης του συγχρονη αρχιτεκτονικου  εργου.

                                                                                      

Στην  χωρα μας  συζηταμε και  αναζηταμε  διαρκως την  εξελιξη και την αναπτυξη  σε  όλα  τα  επιπεδα, επιστημονικα , τεχνολογικα , πολιτιστικα, οικονομικα.

Θεωρω οτι , Η  εξελιξη  αυτή  δεν  θα  επιτευχθει  ποτε , αν  δεν  απαγκιστρωθουμε  από  το «ενδοξο» παρελθον και  δεν  σταματησουμε  να  το  χρησιμοποιουμε  σαν  επιχειρημα που λειτουργει ως  ανασταλτικος  παραγοντας  σε  καθετι  πρωτοτυπο και πρωτοποριακο.

Δηλαδη  τις περισσοτερες  φορες η υλοποιηση  πρωτοτυπων και  πρωτοποριακων  μελετων  σκονταφτει  ειτε σε  ισχυοντες  νομους    και  κανονισμους   οι  οποιοι  εχουν θεσπιστει κατά καιρους , με επιχειρημα την  διασωση  της  πολιτιστικης η αρχιτεκτονικης κληρονομιας , ειτε  στο  πολυπλοκο  ακομα  νομοθετικο πλαισιο παραγωγης  του  δομημενου  χωρου .

Πρωτον , ο σεβασμος  στο  παρελθον , το  οποιο αποτελει  αναμφισβητα  ενα  τεραστιο , κεφαλαιο του τουριστικο προιοντος της χωρας ,  δεν  αποδεικνυεται  με  την  αναπαραγωγη ομοιωματων  στο ονομα   της  διατηρησης  και της   προστασιας  ,και δευτερον  η   σωστη  παραγωγη ενος  συγχρονου  δομημενου   περιβαλλοντος  που θα απανταει  στις  επιθυμιες  και τις αναγκες των ανθρωπων και της  χωρας ,αλλα συγχρονως  και  των επισκεπτων της ,  προυποθετει  εργαλεια , οπως ολοκληρωμενο σχεδιασμο, απλοποιημενο  νομοθετικο πλαισιο ,επιστημονικό έλεγχο ποιότητας και ασφάλειας στην κατασκευη,

Νεα  εργαλεια , γρηγορες  διαδικασιες , ποιοτητα και ασφαλεια στην κατασκευη .,

Σε  αυτο  το  σημειο  και  για  να μην παρεξηγηθω  , γιατι  σιγουρα  καποιοι θα σπευσουν  να θεωρησουν ότι τασσομαι  υπερ   της  ανεξελεγκτης αναπτυξης  απο οπου και αυτη αν προερχεται χωρις  φραγμους.

Βασικη  προυποθεση ,

Διαφανεις διαδικασιες  , σεβασμος  στους  θεσμους και τους αρμοδιους φορεις , συνεργεια  ειδικοτητων .

Ενα σχεδιο , χρειαζεται ,  ενα οραμα,

Αυτο  το  σχεδιο  για  να  ειναι  αποτελεσματικο , παραγωγικο , υλοποιησιμο  και  καθαρο , χρειαζεται  μελετη , συγκεκριμενο υποβαθρο , συμμετοχη  επιστημονων.

 

Προφανώς  εχουν  ξεκινησει  την υλοποιηση  τους  διαφορα  μεγαλεπηβολα  σχεδια , υπαρχουν  ακομα  αρκετα  ετοιμα για εκκινηση , και  αλλα που ακομα μελετουνται .

Υπαρχουν  ακομη  και  ανθρωποι , σχηματα  και  χωρες  , που ενδιαφερονται  για  επενδυσεις , για  αξιοποιηση….

Μεχρι  στιγμης  όμως  η  πολιτεια  δεν  εχει  πεισει , οτι  εχει  εξαντλησει  το  περιθωριο  στην  «ευρεση» η  «δημιουργία»  των καταλληλων  εργαλειων .....

Χρειάζεται λοιπον  μια ολοκληρωμένη νέα αντιμετώπιση και θεώρηση των πραγμάτων. Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι δεν είναι η ποσότητα που προσδίδει αξία, αλλά η ποιότητα. Ως εκ τούτου, και πιο συγκεκριμενα στο θεμα της αρχιτεκτονικης , σημασία δεν έχει πόσο θα κτίσω, και  πόσο  θα  πουλήσω , σημασια  εχει   τι θα δημιουργησω  και πώς θα το αξιοποιησω ..

Σε  αυτό  το σημείο , αξίζει  να αναρωτηθούμε  , ποιος  και με ποιόν  τρόπο , μπορεί  να μελετήσει , να δημιουργήσει και τελικα να αξιοποιησει ….

Προσπαθωντας  να  απεγκλωβιστουμε  από το ενδοξο , παρελθον  και  αν πραγματι πιστευουμε  ειλικρινα  ότι  αυτή  η χωρα  και  οι επιστημονες  της  δεν  εχουν  αναγκη  από  ξενες  υποδειξεις  και  μεγαλους  stars  της  αρχιτεκτονικης  , πρεπει  σημερα να  δωσουμε την δυνατοτητα  στους  Ελληνες  αρχιτεκτονες  να εκφραστουν , μεσα  από  τα  νεα και μεγαλα  εργα  που δρομολογουνται.

Θεωρω  ότι  το  επιστημονικό δυναμικό  της  χωρας  είναι αξιο να ανταπεξελθει  σε αυτές  τις  προκλησεις .Συγκεκριμενα τα  παραδειγματα της  συγχρονης  αρχιτεκτονικής   , αποδεικνυουν ότι  οι  Ελληνες  αρχιτεκτονες  δεν  εχουν τιποτε να ζηλεψουν  σε επιπεδο  καταθεσης  ιδεων από τους  ξενους .

Αρα  ,το ζητουμενο είναι να δοθει  δυνατοτητα υλοποιησης  συγχρονης αρχιτεκτονικης μεσα από συγκεκριμενα εργαλεια , και εξορθολογισμο του πολεοδομικης νομοθεσιας .

Όλα τα «μεγάλα» έργα Αρχιτεκτονικής που θαυμάζουμε ανά τον κόσμο δεν θα είχαν καμία δυνατότητα υλοποίησης στην χώρα μας με τους ισχύοντες νομούς και κανόνες.

Είναι  μια μαχη που πρεπει να δοθει ,.

Με  αυτή  την…διαδικασια …πετυχαινουμε  συγχρονως  2  στοχους ,

1. παραγεται  αρχιτεκτονικη υψηλου  επιπεδου , από Ελληνες  αρχιτεκτονες ,
2. ανοιγει  ένα  μεγαλο κεφαλαιο και  αντικειμενο μελετης  στην  χωρα. αποτρεποντας ετσι  τους  νεους  απο την αναγκη αλλαγης  εργασιακου περιβαλλοντος .

Τα μουσεια , οι εκθεσιακοι και πολιτιστικοι χωροι , οι διαμορφωσεις και οι αναπλασεις  των δημοσιων χωρων  , αλλα ακομα και οι αποκαταστασεις ..τα νεα  συγκροτηματα ,,,..ειναι αντικειμενο της  συγχρονης  αρχιτεκτονικης, και αποτελλουν κομματι  του τουριστικου προιοντος

Είναι δυνατον η  συγχρονη  αρχιτεκτονικη…να   προσελκυει  επισκεπτες  στην  χωρα , με τελικο αποτελεσμα  ..να  προσδιδει υπεραξια στο τουριστικο προιον..??

μπορει  η συγχρονη  αρχιτεκτονικη να λειτουργησει σαν  πρεσβης  του τουρισμου  μας ?

 

Ενα απο αυτα τα εργαλεια που αναφερθηκαν πιο πανω  ειναι  οι αρχιτεκτονικοι διαγωνισμοι.

Ο ΣΑΔΑΣ-Πανελληνια  Ενωση Αρχιτεκτονων  διαχρονικα  υπέρμαχος του θεσμού των Αρχιτεκτονικών διαγωνισμών , θεωρεί  απαραίτητη την καθιέρωση, επέκταση και βελτίωση του πλαισιου διεξαγωγης  τους .

Βεβαια  ενας θεσμος θα πρεπει να , χρησιμοποιει  τα  πραγματικα  δεδομενα ,να  αντλει  στοιχεια  απο  αντικειμενικες  μελετες και ερευνες .....Ενας  θεσμος  εκσυγχρονισμενος  ο  οποιος  δεν επιδεχεται  αλλαγες και  τροποποιησεις  κατα  περιπτωση , αλλα  συγχρονως  δεν  αποτελει τροχοπεδη  στην αναπτυξη  μεσα απο χρονοβορες  διαδικασιες .

Ενας  θεσμος με αποτελεσματα για  έργα που θα μπορούν να υλοποιηθούν άμεσα τόσο σε οικονομικό, όσο και σε κατασκευαστικό αλλά και λειτουργικό επίπεδο. Καταλήγοντας, οι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί πρέπει να είναι το εργαλείο για την υλοποίηση ενός πραγματικού έργου και όχι μιας μακέτας

Ενας  διαγωνισμός ,λοιπον  απο  μόνος  του  προσδιδει  υπεραξια στο  τελικο προιον.

Παρολο αυτα ειναι κοινα  αποδεκτο οτι διανύουμε   μία     εποχή  γενικότερης  κρίσης , μέσα  στην  οποία  ο  πολεοδομικός και ο αστικός  σχεδιασμός , όπως   και  η  Αρχιτεκτονική , στοιχεία  που  καθορίζουν  την  ποιότητα  της ζωής μας  εχουν  μπεί στο  περιθώριο.

Σοβαρα αποτελεσματα  αυτου  του  φαινομενου  συνανταμε  στην  παραγωγη  και  διαχειριση του  περιβαλλοντος , (δομημενου  και  μη).  Ενδεικτικα  αναφερω  την  εγκαταλειψη  και  συχνα  απαξιωση  μεγαλων  τμηματων  της πολης  ,την πολεοδομικη  αναρχια , την  πυκνοτητα δομησης  , την  ελλειψη  ελευθερων  δημοσιων  χωρων , την ανυπαρξια πνευμονων πρασινου ,

Μήπως  όμως  όλα  αυτά  δεν αποτελουν μερος του    τουριστικου  προιόντος  ?? Δεν  είναι  ο καθρέπτης  του  τρόπου  που  ζούμε  , εργαζόμαστε  και  εκπαιδευουμε  με την ευρυτερη εννοια  ?

Αρα αποδεικνυεται  οτι  δεν  ειναι μονο τα μεγαλα  εργα  με τα οποια θα πρεπει να ασχοληθουμε και στα οποια πρεπει να στοχευσουμε , αλλα και  αυτα μικροτερης και καθημερινης  κλιμακας   .

Κλεινοντας , Ας  μην  ξεχναμε  οτι η    αρχιτεκτονική  είναι  τέχνη που  εξυπηρετεί τον  άνθρωπο. Οφείλει να  ασκείται και να εφαρμόζεται βασιζόμενη  πάντα  στις πραγματικές   ανάγκες  , ακολουθώντας τις  τάσεις  του  μέλλοντος, με σεβασμό στο χθες, γνώση και προβληματισμό από  το  σήμερα.

Καθώς λοιπον  η κοινωνία  οι πολίτες και οι επισκεπτες , είναι οι αποδέκτες του παραγόμενου αρχιτεκτονικού έργου,

θεωρώ οτι ο προσανατολισμος και οι αποφασεις της δημόσιας πολιτικης  οφείλουν να αναδείξουν σε όλα τα επίπεδα, το γεγονός ότι

 η αρχιτεκτονική ποιότητα προσδίδει υπεραξία στα κτίρια και στους δημόσιους χώρους,και γενικοτερα στο δομημενο περιβαλλον

αποτελει υπεραξια για το τουριστικο προιον της  χωρας

και τελικα αναβαθμιζει την ποιοτητα  ζωης .